Mỹ tài trưởng Bessent cảnh báo tại Davos, Greenland và Đài Loan liên quan đến an ninh toàn cầu và chuỗi cung ứng, phía Mỹ không loại trừ sử dụng thuế quan như một công cụ đàm phán chiến lược, rủi ro gia tăng và ảnh hưởng đến kinh tế.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 20/1 tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Thụy Sĩ đã có cuộc phỏng vấn riêng, từ góc độ chiến lược quốc phòng, đề cập đến vị trí then chốt của Greenland và Đài Loan trong hệ thống an ninh và kinh tế toàn cầu. Trong cuộc phỏng vấn, ông nhấn mạnh chính quyền Trump xem Greenland là điểm chiến lược quan trọng cho phòng thủ tên lửa và tránh chiến tranh, thậm chí không loại trừ việc dùng thuế quan như một công cụ gây sức ép ngoại giao; đồng thời cũng thẳng thắn chỉ ra rằng 97% chip cao cấp tập trung tại Đài Loan, đã trở thành “rủi ro điểm đơn thất bại lớn nhất thế giới”, cần phải nhìn nhận và phân tán rủi ro chuỗi cung ứng.
Bắt đầu cuộc phỏng vấn, người dẫn chương trình đã nhấn mạnh rằng, Trump chưa đến Davos đã lên tiếng:
“Nếu châu Âu không ủng hộ Mỹ lấy Greenland, có thể sẽ bị đánh thuế nặng hơn.”
Điều này khiến Liên minh châu Âu (EU) rất căng thẳng, đã tuyên bố sẽ tổ chức họp khẩn để thảo luận.
Chuyển chủ đề về Greenland, Bessent cho biết Tổng thống Trump có quan điểm rất mạnh mẽ về “an ninh bán cầu Tây”, cho rằng Mỹ không thể giao phó an ninh quốc gia cho người khác.
Ông nhấn mạnh, Greenland rất quan trọng đối với hệ thống phòng thủ tên lửa Golden Dome của Mỹ. Ông còn chỉ rõ:
“Nếu trong tương lai có quốc gia tấn công Greenland, Mỹ chắc chắn sẽ bị kéo vào chiến tranh vì liên minh đồng minh. Thà đảm bảo Greenland nằm trong kiểm soát của Mỹ ngay từ đầu, tránh xung đột còn hơn để đến khi xảy ra xung đột mới bắt buộc tham chiến.”
Bessent bổ sung, đây không phải lần đầu Tổng thống Trump nghĩ như vậy, hơn 150 năm qua, các tổng thống Mỹ đều nhận thức rõ giá trị chiến lược của Greenland, chỉ là hiện nay do thay đổi về tuyến đường hàng hải, quân sự và địa chính trị, Greenland ngày càng trở nên quan trọng hơn.
Đối mặt với lời đe dọa của EU có thể gây cản trở đàm phán thương mại Mỹ-EU, thậm chí triệu tập họp khẩn để phản ứng, Bessent phản hồi rằng, giống như tháng 4 năm ngoái khi Tổng thống Trump áp thuế toàn cầu, mọi người nên bình tĩnh trước, đừng vội phản ứng.
Ông tin rằng, sau khi Tổng thống Trump đến Davos, ông sẽ trực tiếp làm rõ lập trường và gặp gỡ các quốc gia. Bessent cũng nhắc nhở rằng, chuyện này không nên chỉ phản ứng bằng “ngay lập tức nói không”, mà cần lắng nghe đầy đủ lý do.
Bessent tiết lộ, hiện Mỹ vẫn đang thúc đẩy đàm phán thương mại với châu Âu, về nguyên tắc mong muốn đạt được “thỏa thuận có lợi cho cả hai bên”. Nhưng ông chuyển lời nói của Trump rằng, nếu Đan Mạch không muốn từ bỏ Greenland, Mỹ có thể áp thuế 10% lên 8 quốc gia đã gửi quân đến Greenland vào ngày 1/2.
Nói cách khác, Greenland không chỉ là vấn đề ngoại giao, mà còn liên quan trực tiếp đến thương mại và công cụ thuế quan.
Sau khi đề cập Greenland, Bessent từ góc độ quốc phòng và chiến lược chuyển sang nói về Đài Loan. Ông chỉ ra rằng, hiện nay 97% chip cao cấp toàn cầu đều được sản xuất tại Đài Loan, đây là “rủi ro điểm thất bại lớn nhất của kinh tế thế giới”.
Ông cho biết, nếu Đài Loan bị phong tỏa hoặc năng lực sản xuất bị phá hoại, không chỉ ngành công nghệ, mà toàn bộ nền kinh tế thế giới sẽ rơi vào “thảm họa kinh tế cấp độ tận cùng”. Chính vì vậy, Mỹ đang thúc đẩy chuyển sản xuất chất bán dẫn về trong nước, xây dựng nhà máy tại Mỹ, để tránh tình trạng toàn thế giới chỉ dựa vào một khu vực cho các chip cao cấp.
Trong phần cuối của cuộc phỏng vấn, Bessent nói rằng, chính phủ phải can thiệp vào ngành công nghiệp, thậm chí mua cổ phần doanh nghiệp, nguyên nhân chính là dịch bệnh những năm gần đây đã như một “diễn tập thực chiến”, rõ ràng cho thấy, nếu chuỗi cung ứng bị gián đoạn do chiến tranh hoặc khủng hoảng lớn, tác động sẽ rất nghiêm trọng và khó kiểm soát. Ông nhấn mạnh, các ngành công nghiệp then chốt như đất hiếm, bán dẫn và quốc phòng đều không thể xảy ra sai sót, Mỹ không thể chịu đựng thêm một lần nữa rủi ro đứt chuỗi cung ứng toàn diện.
Về phần Trump, ông cũng sắp có bài phát biểu tại diễn đàn Davos, giới truyền thông chú ý xem ông có tái khẳng định lập trường chiến lược của Mỹ về Greenland và Đài Loan hay không, vẫn còn chờ theo dõi.