Nhà đầu tư nổi tiếng Robert Kiyosaki gần đây đã đăng tải một chuỗi quan điểm gây chú ý, trong đó ông cho rằng lịch sử địa chính trị hiện đại không thể tách rời khỏi câu chuyện tiền tệ — đặc biệt là vai trò thống trị của đồng USD và hệ thống petrodollar.
Theo Kiyosaki, năm 2000, Tổng thống Iraq Saddam Hussein tuyên bố sẽ bán dầu mỏ bằng euro thay vì USD. Khi đó, rất ít người để ý. Ba năm sau, Mỹ phát động cuộc chiến Iraq. Không tìm thấy vũ khí hủy diệt hàng loạt nào, nhưng có một điều “tình cờ” xảy ra: dầu mỏ Iraq nhanh chóng quay lại được định giá bằng USD.
Một bài học khác xuất hiện vào năm 2009, khi nhà lãnh đạo Libya Muammar Gaddafi đề xuất đồng dinar vàng — một đồng tiền châu Phi được bảo chứng bằng vàng, cho phép các quốc gia mua dầu mà không cần USD. Năm 2011, NATO can thiệp Libya vì “lý do nhân đạo”. Gaddafi bị lật đổ, đồng dinar vàng biến mất, và dầu mỏ Libya lại quay về hệ thống USD.
Quá nhiều sự trùng hợp để có thể coi là ngẫu nhiên.
Gốc rễ của petrodollar
Kiyosaki nhắc lại bước ngoặt năm 1971, khi Tổng thống Mỹ Richard Nixon chấm dứt bản vị vàng, biến USD từ một đồng tiền được bảo chứng bằng vàng thành một lời hứa dựa trên niềm tin. Theo logic lịch sử, USD lẽ ra đã sụp đổ. Nhưng điều đó không xảy ra.
Lý do nằm ở thỏa thuận năm 1974 giữa Mỹ và Saudi Arabia, do Henry Kissinger làm trung gian: Saudi Arabia chỉ bán dầu bằng USD, đổi lại Mỹ bảo vệ an ninh cho vương triều này. Từ đó, toàn thế giới buộc phải nắm giữ USD để mua năng lượng.
Đây không phải thị trường tự do, mà là chính sách tiền tệ được bảo vệ bằng sức mạnh quân sự.
Thách thức hệ thống và cái giá phải trả
Lịch sử hiện đại cho thấy, bất kỳ quốc gia nào tìm cách thoát khỏi hệ thống petrodollar đều phải trả giá:
- Nga yêu cầu thanh toán khí đốt bằng ruble: trừng phạt và leo thang căng thẳng.
- Iran bán dầu ngoài USD: hàng chục năm bị cô lập.
- Syria thảo luận các tuyến ống không định giá bằng USD: chiến sự leo thang, dự án không bao giờ thành hiện thực.
Ngay cả hệ thống thanh toán SWIFT, vốn được coi là trung lập, cũng trở thành công cụ địa chính trị. Bị loại khỏi SWIFT đồng nghĩa với việc bị loại khỏi thương mại toàn cầu — điều đã xảy ra với Nga, Iran, Cuba hay Venezuela, bất chấp khác biệt về thể chế chính trị.
Chu kỳ của các đế chế tiền tệ
Kiyosaki cho rằng Mỹ không phải ngoại lệ trong chu kỳ lịch sử. Trước USD là bảng Anh, trước đó nữa là đồng guilder Hà Lan. Khi một đồng tiền mất vị thế dự trữ toàn cầu, đế chế đứng sau nó cũng dần suy tàn.
Ray Dalio từng nhiều lần cảnh báo về dấu hiệu của “đế chế giai đoạn cuối”:
- Nợ công phình to
- Quân đội bị dàn trải quá mức
- Đồng tiền suy yếu
- Các đối thủ xây dựng hệ thống thay thế
BRICS và các sáng kiến thanh toán phi USD không xuất phát từ tình hữu nghị, mà từ nhu cầu sinh tồn tài chính. Trung Quốc thúc đẩy Vành đai và Con đường không phải để làm từ thiện, mà để tạo ra mạng lưới nợ và thương mại định danh bằng nhân dân tệ.
Vì sao vàng và bitcoin được hưởng lợi
Trong bối cảnh đó, vàng và bitcoin nổi lên như những tài sản trung lập, không phụ thuộc vào bất kỳ quốc gia hay liên minh quân sự nào.
Vàng đã chứng minh vai trò lưu trữ giá trị suốt hàng nghìn năm, không thể bị in thêm, không thể bị trừng phạt. Bitcoin, với nguồn cung cố định và mạng lưới phi tập trung, đang trở thành “vàng kỹ thuật số” trong kỷ nguyên tài chính số.
Khi USD dần đánh mất vị thế đặc quyền — khả năng in tiền mà không phải trả giá — niềm tin vào các tài sản cứng, khan hiếm và không thể kiểm soát sẽ tiếp tục gia tăng.
Đó không phải chủ nghĩa bi quan.
Đó là lịch sử tài chính.
Những cuộc chiến luôn được quảng bá bằng khẩu hiệu “tự do và dân chủ”. Nhưng trong các tài liệu chính sách, điều được nhắc đến nhiều hơn lại là “duy trì thanh khoản USD trong thị trường năng lượng toàn cầu”.
Kiyosaki kết luận: ông không phản đối quân đội, nhưng phản đối sự thiếu trung thực. Nếu xã hội phải trả giá bằng sinh mạng và nợ nần, ít nhất công chúng cần được biết lý do thực sự nằm ở đâu.
Vương Tiễn
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Thông tin trên trang này có thể đến từ bên thứ ba và không đại diện cho quan điểm hoặc ý kiến của Gate. Nội dung hiển thị trên trang này chỉ mang tính chất tham khảo và không cấu thành bất kỳ lời khuyên tài chính, đầu tư hoặc pháp lý nào. Gate không đảm bảo tính chính xác hoặc đầy đủ của thông tin và sẽ không chịu trách nhiệm cho bất kỳ tổn thất nào phát sinh từ việc sử dụng thông tin này. Đầu tư vào tài sản ảo tiềm ẩn rủi ro cao và chịu biến động giá đáng kể. Bạn có thể mất toàn bộ vốn đầu tư. Vui lòng hiểu rõ các rủi ro liên quan và đưa ra quyết định thận trọng dựa trên tình hình tài chính và khả năng chấp nhận rủi ro của riêng bạn. Để biết thêm chi tiết, vui lòng tham khảo
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm.
Bài viết liên quan
BTC giảm 0.49% trong 15 phút: Đòn bẩy của phe mua mong manh và sự cộng hưởng của bán chủ động gây áp lực ngắn hạn
Từ 18:00 đến 18:15 (UTC) ngày 17/04/2026, giá BTC dao động đi xuống trong biên độ từ 77097.4 đến 77573.2 USDT, lợi suất trong 15 phút ghi nhận -0.49%, biên độ đạt 0.61%. Trong thời gian đó, thị trường giao dịch sôi động, biến động ngắn hạn khuếch đại, mức độ quan tâm giao dịch tăng rõ rệt. Động lực chính của đợt biến động này là cấu trúc đòn bẩy tổng thể nghiêng về tiêu cực, các vị thế của phe mua (long) mong manh. Hiện tại, phí tài trợ hợp đồng tương lai vĩnh viễn BTC đã duy trì giá trị âm liên tiếp 11 ngày, cho thấy phe bán trên thị trường chiếm ưu thế; đồng thời, hợp đồng chưa tất toán (OI) của thị trường tương lai vào khoảng 6.283 tỷ USD, ở mức cao trong lịch sử. Trong cửa sổ xảy ra biến động, khối lượng giao dịch tăng rõ rệt; dữ liệu on-chain cho thấy có lượng lớn BTC từ các địa chỉ nắm giữ dài hạn chảy về các sàn giao dịch. Suy đoán rằng có đợt bán chủ động kích hoạt việc phe long buộc phải giảm vị thế thụ động, qua đó khuếch đại áp lực giá đi xuống. Ngoài ra, sự nhiệt tình nắm giữ của các tổ chức trên thị trường hợp đồng chính suy giảm, biên thanh khoản bị siết lại, khiến tác động của các giao dịch quy mô lớn đến biến động thị trường trở nên mạnh hơn. Biến động ngầm trong thị trường quyền chọn tăng lên 39.81%, nhu cầu phòng hộ cho xu hướng giảm tăng, phản ánh tâm lý phòng thủ của những người tham gia thị trường. Môi trường vĩ mô biến động, một phần dòng tiền chuyển sang tài sản phòng vệ, và cùng với việc các sự kiện lịch sử do không chắc chắn về giám sát gần đây tác động đồng pha đã khiến khẩu vị rủi ro thị trường chung đi xuống. Rủi ro đòn bẩy của BTC hiện vẫn còn; nếu sau đó xuất hiện đợt bán tập trung, biến động có thể còn được khuếch đại. Khuyến nghị tiếp tục theo dõi tình trạng mức OI cao, phí tài trợ duy trì âm liên tục và các lần chuyển dịch dòng tiền quy mô lớn trên chuỗi, đồng thời cảnh giác với hành vi của “cá voi” và những diễn biến trong chính sách vĩ mô có thể làm xáo trộn tâm lý thị trường. Diễn biến tiếp theo của thị trường, hãy theo dõi các vùng hỗ trợ then chốt, các hành động của tổ chức và cá voi trên chuỗi, cũng như các tin tức liên quan đến thị trường toàn cầu, nhằm phòng ngừa rủi ro ngắn hạn.
GateNews27phút trước
Các lệnh thanh lý Bitcoin chạm $815M khi BTC vượt $78K amid Iran mở eo biển Hormuz
Gần đây, hơn $815 triệu USD trong các vị thế tiền điện tử sử dụng đòn bẩy đã bị thanh lý, chủ yếu do các lệnh short cược vào Bitcoin. Thị trường khởi sắc khi Iran mở lại eo biển Hormuz và Trump ám chỉ một thỏa thuận với Iran, qua đó đẩy giá Bitcoin tăng mạnh.
GateNews32phút trước
Người sáng lập Cardano Hoskinson cảnh báo BIP-361 có thể đóng băng 1,7 triệu Bitcoin
Charles Hoskinson cảnh báo rằng bản nâng cấp BIP-361 của Bitcoin, được thiết kế để ứng phó với các mối đe dọa từ lượng tử, đã bị phân loại sai là một soft fork. Nó có thể làm đóng băng 1,7 triệu BTC, bao gồm 1 triệu từ Satoshi Nakamoto, vì các chủ sở hữu coin ban đầu không thể chứng minh quyền sở hữu.
GateNews1giờ trước
BTC 15分钟下跌0.45%：巨鲸集中转入卖压叠加杠杆撤出放大回调
2026-04-17 17:00至17:15（UTC），BTC出现短线下跌，收益率录得-0.45%，价格区间在77354.3至77916.9 USDT，振幅为0.72%。事件期间市场关注升温，波动加剧，现货市场流动性显著变化。
本次价格异动的主要驱动力是巨鲸钱包集中向交易所转账，单15分钟交易所流入量飙升至11,000 BTC，达2025年12月以来新高，平均单笔存入量高达2.25 BTC，体现大额持仓者在关键价位选择集中释放筹码，卖压明显抬升。同时，BTC期货未平仓量降至8.41亿美元的14个月新低，杠杆资金大幅撤出，现货市场主导价格波动，巨鲸交易影响被进一步放大。
此外，ETF资金净流入虽有对冲效果，4月累计流入达56.51亿美元，但在此次异动窗口内未能完全吸收大额卖盘，现货主要依靠机构买盘消化抛压，整体风险偏好收缩。链上数据显示41%的BTC供应处于亏损区间，部分低价持有者存在止盈止损压力。多重因素共振，交易所流入、杠杆撤离、利润兑现与机构承接能力之间形成短线张力，增加现货波动的幅度。
短线风险值得警惕，需密切关注后续交易所流入量、ETF净流入速度以及期货未平仓量等核心指标。若巨鲸卖盘仍未见缓，ETF流入无法同步加速，BTC价格或持续承压。用户应重点留意链上转账与主力持仓变动，关注现货关键支撑区间及成交结构，及时获取更多行情信息，警惕剧烈波动带来的风险。
GateNews1giờ trước
Alcoa đang đàm phán nâng cao để bán nhà máy luyện Massena cho công ty khai thác Bitcoin NYDIG
Alcoa Corp. đang đàm phán để bán khu liên hợp luyện nhôm Massena East ở New York cho công ty khai thác Bitcoin NYDIG, với dự kiến thỏa thuận sẽ chốt vào giữa năm như một phần trong chiến lược thoái vốn tài sản của Alcoa.
GateNews1giờ trước
