Gần đây tôi đang nghĩ về một vấn đề, tại sao một số quốc gia có thể in tiền tùy ý, nhưng nền kinh tế toàn cầu lại không sụp đổ? Câu trả lời thực ra rất đơn giản—bởi vì Mỹ đang in tiền.

Hãy tưởng tượng một làng, trong đó có các "gia đình" Mỹ, Trung Quốc, Đức, Pháp, Nga, Việt Nam, v.v. Mỗi gia đình sản xuất các mặt hàng khác nhau, trao đổi lẫn nhau. Ban đầu mọi người dùng vàng để giao dịch, nhưng vàng quá nặng và phiền phức, vì vậy Mỹ đề xuất dùng giấy bạc thay thế. Bởi vì Mỹ là gia đình mạnh nhất trong làng, mọi người đều tin tưởng vào nó, nên tất cả đều chấp nhận đô la Mỹ.

Đây chính là sự bắt đầu của việc Mỹ in tiền. Nhưng ở đây có một điểm then chốt—Mỹ có thể in, còn người khác thì không. Tại sao? Bởi vì toàn thế giới công nhận đô la Mỹ, tiền do Mỹ in ra sẽ chảy ra toàn cầu, cái giá của lạm phát sẽ do toàn thế giới gánh chịu.

Tôi lấy ví dụ cực đoan. Mugabe của Zimbabwe cũng muốn in tiền để giải quyết vấn đề kinh tế, kết quả thế nào? Năm 1980, 1 đô la chỉ đổi được 0.678 đồng Zimbabwe, đến năm 2008, 1 đô la đổi được 5 triệu đồng Zimbabwe. Tỷ lệ lạm phát từ 55% năm 2000 đã tăng vọt lên 220.000% năm 2008. Người dân phải kéo xe bò đi mua bánh mì.

Tại sao việc in tiền của Zimbabwe lại mất kiểm soát, còn Mỹ thì có thể duy trì? Bởi vì đô la Mỹ là tiền tệ quốc tế, hành vi in tiền của Mỹ được toàn cầu tiêu thụ. Mỹ thông qua việc in tiền để thực hiện "nới lỏng định lượng"—ngân hàng dự trữ liên bang in tiền, chính phủ chi tiêu (quân sự, chi tiêu công cộng, v.v.), các doanh nghiệp Mỹ có lợi nhuận, rồi dùng đô la mua sắm toàn cầu, đô la chảy ra khắp nơi, cuối cùng của cải lại chảy về Mỹ.

Nhưng Mỹ cũng có giới hạn. Nếu in tiền vô hạn, đô la sẽ mất giá, lạm phát toàn cầu sẽ xảy ra, chính Mỹ cũng sẽ gặp rắc rối. Vì vậy, Mỹ chỉ in tiền trong phạm vi lạm phát mà toàn cầu chấp nhận được. Đó chính là lý do tại sao Mỹ nắm giữ quyền in tiền toàn cầu, nhưng lại là quốc gia nợ nần nhiều nhất thế giới—các quốc gia khác dùng đô la mua "nợ thế kỷ" của Mỹ để cân bằng.

Nói thẳng ra, quyền in tiền của Mỹ về bản chất dựa trên niềm tin toàn cầu vào đô la Mỹ. Một khi niềm tin sụp đổ, mọi thứ đều kết thúc.