Nhiều người mới hỏi “Dự án này có đáng tin không”, tôi thường kiểm tra ba thứ: GitHub, báo cáo kiểm toán, nâng cấp đa chữ ký. Đừng bị “mã nguồn mở + đã kiểm toán” làm mê hoặc, tôi cứ nghĩ có kiểm toán là ổn, kết quả sau này phát hiện kiểm toán là phiên bản cách đây nửa năm, hợp đồng đã nâng cấp qua một vòng… bằng không.

GitHub không cần hiểu mã cũng có thể xem qua đại khái: cập nhật có liên tục không, có ai báo cáo vấn đề không, nhóm có phản hồi không, nhất là kiểu đột nhiên có một đợt gửi cập nhật rồi lại bỏ dở. Báo cáo kiểm toán chỉ cần chú ý hai điểm: phạm vi bao phủ đến đâu, vấn đề phát hiện là “đã sửa” hay “đã chấp nhận rủi ro” (nói đơn giản là để đó). Nâng cấp đa chữ ký còn quan trọng hơn: có mấy người ký, có khóa thời gian không, có thể chỉnh logic chỉ bằng một cú nhấp không. Đa chữ ký quá tập trung = nói là phi tập trung nhưng thực ra kiểm soát tài sản của bạn trong tay.

Gần đây, tranh cãi về phí bản quyền NFT rất dữ dội, thực ra cũng giống theo logic này: quy tắc viết rõ chưa, ai có quyền mở khóa cuối cùng, quyết định thu nhập của nhà sáng tạo hay là do thanh khoản cấp hai quyết định. Dù sao tôi xem dự án trước tiên là xem “ai có thể thay đổi quy tắc”, so với nghe kể chuyện thì yên tâm hơn.