Reuters: Iran willing to conditionally open the "Hormuz Strait" Oman side route, unlocking the global energy artery

Toàn cầu dầu mỏ chủ chốt có khả năng được mở khóa! Theo tiết lộ độc quyền của 《路透》, Iran đã đề xuất một đề nghị quan trọng với Mỹ, thể hiện sẵn sàng có điều kiện cho phép tàu thuyền tránh khỏi bị tấn công, tự do đi qua vùng nước phía “Bên Oman” của eo biển Hormuz. Kể từ khi xung đột Mỹ-Iran bùng phát vào cuối tháng 2, đã có hàng trăm tàu thương mại và 20.000 thủy thủ bị mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư. Đề xuất này được xem là sự mềm mỏng lớn trong thái độ của Iran, nhưng liệu cuối cùng có thể thành công hay không vẫn phụ thuộc vào việc Mỹ có sẵn lòng nhượng bộ trên bàn đàm phán hay không.
(Thông tin trước đó: Các quan chức Mỹ tiết lộ: Mỹ và Iran đang tiến tới “khung thỏa thuận ngừng chiến”, Iran đã bị phong tỏa đến mức phá sản)
(Bổ sung bối cảnh: Iran tuyên bố Lebanon và Israel sẽ ngừng bắn trong một tuần bắt đầu từ tối nay! Israel nhanh chóng phản bác: Không có chuyện đó, tiếp tục chiến đấu với Hezbollah)

Mục lục bài viết

Chuyển đổi

• Trao đổi điều kiện: Mở vùng nước phía Oman, hy vọng Mỹ nhượng bộ
• Tín hiệu nhượng bộ: Bỏ qua “phí quá cảnh” cực đoan và yêu sách chủ quyền
• Quay trở lại Hiệp định phân chia tuyến đường năm 1968?

Cuộc chiến Trung Đông gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh năng lượng toàn cầu, trong đó xuất hiện một giải pháp tiềm năng dưới áp lực tối đa. Kể từ ngày 28 tháng 2 năm nay, sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran, eo biển chiến lược nhất thế giới “Hormuz” đã bị phong tỏa, dẫn đến gần 20% nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu bị gián đoạn quy mô lớn nhất trong lịch sử.

Tuy nhiên, theo tiết lộ độc quyền của 《路透》 vào thứ Năm (16 ngày), chính quyền Tehran dường như sẵn sàng đưa ra nhượng bộ trên bàn đàm phán.

Trao đổi điều kiện: Mở vùng nước phía Oman, hy vọng Mỹ nhượng bộ

Theo một nguồn tin am hiểu về báo cáo của Tehran, như một phần của kế hoạch đàm phán với Mỹ, Iran đang xem xét một đề xuất: Cho phép tàu thuyền tự do đi qua vùng nước phía “Bên Oman” của eo biển Hormuz mà không gặp nguy cơ bị tấn công.

Kể từ khi chiến tranh bùng nổ, đã có hàng trăm tàu chở dầu, tàu hàng và tới 20.000 thủy thủ bị mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư. Hiện tại, hai bên đang trong “thời gian tạm ngừng chiến tranh tạm thời kéo dài hai tuần” có hiệu lực từ ngày 8 tháng 4. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã phát biểu rằng chiến tranh “gần kết thúc”, nhưng quyền kiểm soát eo biển Hormuz vẫn là vấn đề cốt lõi khó giải quyết nhất trên bàn đàm phán.

Nguồn tin nhấn mạnh rằng, điểm then chốt của đề xuất này là “Washington có sẵn sàng đáp ứng yêu cầu của Tehran hay không”. Hiện vẫn chưa rõ Iran có đồng ý dỡ bỏ mìn dưới nước đã đặt trong vùng nước này hay không, hoặc có cho phép tất cả tàu (bao gồm tàu liên quan đến Israel) đi qua tự do hay không. Phía Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Iran đều chưa đưa ra bình luận ngay lập tức.

Tín hiệu nhượng bộ: Bỏ qua “phí quá cảnh” cực đoan và yêu sách chủ quyền

Điểm hẹp nhất của eo biển Hormuz chỉ rộng 34 km (21 dặm), nằm giữa Iran và Oman, là tuyến đường duy nhất dẫn từ Vịnh Ba Tư đến Ấn Độ Dương, cũng là tuyến chính để xuất khẩu năng lượng và phân bón quan trọng của Trung Đông.

Các nguồn tin an ninh phương Tây cho biết, đề xuất cho phép tàu thuyền đi qua vùng nước Oman không bị cản trở đang trong quá trình hình thành. Đây được xem là dấu hiệu rõ ràng đầu tiên cho thấy Tehran đã lùi bước khỏi lập trường “cực đoan và hiếu chiến” gần đây. Trong vài tuần qua, Iran đã đe dọa sẽ thu phí qua lại đối với các tàu đi qua tuyến đường quốc tế này và kiểm soát chủ quyền toàn diện eo biển; điều này đã gây phản ứng mạnh mẽ từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), cảnh báo rằng điều này sẽ tạo ra “tiền lệ nguy hiểm” và vi phạm Công ước Hàng hải Quốc tế.

Quay trở lại Hiệp định phân chia tuyến đường năm 1968?

Nếu đề xuất này được thực thi, đó sẽ là bước đầu tiên để khôi phục trạng thái hiện tại của tuyến đường qua eo biển. Theo “Kế hoạch phân chia giao thông hai chiều” được Liên Hợp Quốc và các quốc gia khu vực đạt thỏa thuận năm 1968, hệ thống tàu thuyền hiện tại đã phân chia tuyến đường thành vùng nước Iran và vùng nước Oman.

Đề xuất này được đưa ra đúng vào thời điểm quân đội Mỹ tiếp tục gia tăng áp lực. Quân đội Mỹ đã thực hiện phong tỏa nghiêm ngặt các tàu chở dầu rời khỏi cảng Iran vào tuần này. Trong bối cảnh các biện pháp trừng phạt kinh tế tối đa và đe dọa quân sự, liệu Iran có thể nhượng bộ bằng cách nhường tuyến đường phía Oman để lấy thời gian thở hay không sẽ là biến số quyết định giá dầu toàn cầu và hướng đi của hòa bình Trung Đông.