Xem liệu dự án có thực sự đang làm việc hay không, bây giờ tôi thích xem chi tiêu ngân quỹ hơn là xem “lộ trình”: tiền đã chi vào đâu, có đạt được các mốc quan trọng sau khi chi hay không, nói rõ hơn là lấy hóa đơn để đối chiếu tiến độ dự án. Tiền lương, kiểm toán, hạ tầng, những khoản này chi tiêu ổn định tôi còn yên tâm; còn những khoản “hợp tác thị trường” “khích lệ hệ sinh thái” nhưng không thấy hình ảnh sản phẩm đầu ra, thì cảm giác hơi ảo.

Gần đây, cầu nối chuỗi bị trộm cắp lại xảy ra, hoặc các dự báo giá còn có những báo giá bất thường, mọi người đột nhiên học được cách “chờ xác nhận”, tôi nghĩ điều này rất bình thường: an toàn là thứ dễ nói suông nhất. Những đội nhóm làm việc nghiêm túc, trong ngân quỹ sẽ để dành ngân sách cho kiểm toán/tiền thưởng, khi có chuyện xảy ra cũng sẽ viết rõ lại quá trình rút ra bài học, chứ không chỉ phát thông báo để trấn an.

Tôi chỉ ghi nhớ một từ: đối chiếu. Sau một thời gian quay lại xem, chi tiêu và các mốc quan trọng có thể khớp nhau hay không, cơ bản sẽ loại bỏ được một nửa những “người kể chuyện giỏi”.