Vừa mới xem một nghiên cứu khá thú vị, 36 mô hình AI hàng đầu đã được đưa vào thử nghiệm, yêu cầu chúng tự chọn loại tiền tệ trong hơn 9.000 kịch bản kinh tế khác nhau. Kết quả ra sao? Có chút bất ngờ — những hệ thống AI này liên tục chọn Bitcoin thay vì đô la Mỹ hay bảng Anh, những loại tiền pháp định truyền thống.

Nhóm nghiên cứu đã mời các mô hình AI do các công ty như OpenAI, Google, Anthropic, xAI, DeepSeek và MiniMax phát triển tham gia thử nghiệm. Họ không hướng dẫn các mô hình này theo một hướng cụ thể nào, mà để AI tự đánh giá dựa trên các tiêu chí khách quan như độ tin cậy, chi phí giao dịch, khả năng lập trình, chống kiểm duyệt và khả năng giữ giá trị. Kết quả? Bitcoin chiếm 48,3%, stablecoin 33,2%, tiền tệ ngân hàng truyền thống chỉ 8,9%. Thậm chí còn đáng chú ý hơn, không có mô hình AI nào xem tiền pháp định là lựa chọn tối ưu, hơn 90% câu trả lời ủng hộ tiền mã hóa.

Điều thú vị là, logic lựa chọn của AI trong các kịch bản khác nhau cũng khá rõ ràng. Khi hỏi về lưu trữ giá trị dài hạn, 79,1% AI chọn Bitcoin — đây là kết quả nhất quán nhất trong toàn bộ thử nghiệm. Nguyên nhân cũng dễ hiểu, Bitcoin có lượng cung cố định, thiết kế phi tập trung, những đặc điểm này khi đánh giá khả năng giữ giá trị lại tỏ ra đặc biệt có lợi thế. Nhưng khi đến các kịch bản thanh toán hàng ngày, chuyển khoản nhỏ, AI lại thiên về stablecoin hơn vì chúng ít biến động, nhanh chóng trong thanh toán, thực tế hơn.

Điều này phản ánh một hiện tượng khá thực tế: AI vô tình xây dựng một hệ thống tiền tệ hai tầng — Bitcoin như vàng kỹ thuật số, stablecoin như công cụ giao dịch. Logic này đã có người thực hành trong hệ sinh thái tiền mã hóa từ lâu.

Tuy nhiên, cũng cần chú ý rằng, các mô hình AI của các công ty khác nhau có sự khác biệt khá lớn. Có mô hình có xu hướng ủng hộ Bitcoin tới 68%, có mô hình chỉ khoảng 26%. Các nhà nghiên cứu cho rằng điều này có thể bắt nguồn từ sự khác biệt trong dữ liệu huấn luyện và thiết kế mô hình — cuối cùng, các mô hình ngôn ngữ này dựa trên lượng lớn các cuộc đối thoại và câu chuyện kinh tế của con người, cách mà tiền mã hóa được trình bày trong dữ liệu chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến cách AI đánh giá.

Từ góc nhìn rộng hơn, nghiên cứu này chạm tới một xu hướng đang hình thành. Khi AI ngày càng được lập trình để tự hành động, thực hiện các hoạt động kinh tế — như giao dịch trực tuyến, đàm phán hoặc tính toán — thì logic thiết kế tiền tệ có thể thực sự thay đổi. Một số nhà phát triển đã thử nghiệm cho AI sử dụng mạng lưới Lightning của Bitcoin để lấy năng lực tính toán và dữ liệu. Tiền mã hóa vốn có khả năng lập trình, xuyên biên giới, có thể gọi qua API, những đặc điểm này mang lại lợi thế tự nhiên cho nền kinh tế máy-máy.

Dĩ nhiên, cũng có người phản đối. Các nhà phê bình chỉ ra rằng đây chỉ là thử nghiệm của 36 mô hình, mẫu nhỏ. Hơn nữa, các lựa chọn của AI về bản chất dựa trên các mẫu thống kê trong dữ liệu huấn luyện, không phản ánh xu hướng thị trường thực sự hay khả năng lý trí độc lập của AI. Nhóm nghiên cứu cũng thừa nhận rằng, những phát hiện này không thể dự đoán chính xác xu hướng tiền tệ trong tương lai.

Tuy nhiên, phần lớn các nhà quan sát vẫn cho rằng, nghiên cứu này chỉ ra một hướng đi: khi AI ngày càng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế số, hệ thống tiền tệ có thể sẽ thay đổi theo. Điều này có thể là một tín hiệu đáng chú ý đối với toàn bộ hệ sinh thái tiền mã hóa.