Bombay đã chuyển mình như thế nào từ một thành phố pháo đài thành một đô thị nhộn nhịp

11 phút trước

Chia sẻĐã lưu

Đặt làm mục ưa thích trên Google

Nikhil InamdarMumbai

DAG

Một bức tranh phong cảnh ban đêm của Marine Drive, được gọi là “Vòng cổ của Nữ hoàng”, ghi lại ánh sáng hiện đại của Bombay

Từ bảy hòn đảo trở thành thành phố 20 triệu người, Bombay (nay là Mumbai) đã được định hình qua nhiều thế kỷ bởi các lực lượng chính trị, kinh tế và xã hội.

Từ cộng đồng ngư dân Koli đến các nhà quy hoạch thời thuộc địa, và từ các ngôi sao Bollywood đến các “ông trùm” dệt may, nhiều người đã góp phần tạo nên diện mạo và bản sắc của thành phố phía tây Ấn Độ.

Thành phố luôn không ngừng phát triển, quá khứ nhường chỗ cho tương lai, sinh ra những diện mạo mới và làm mờ đi cái cũ. Từ lưới đánh cá đến cảng và nhà máy dệt may rồi đến trung tâm mua sắm, Bombay liên tục tự làm mới mình và vẫn là một thành phố luôn biến động.

Một triển lãm mới “Bombay Framed” ghi lại hành trình biến đổi hình dạng của thành phố qua các thế kỷ bằng một bộ sưu tập ấn tượng các tác phẩm tranh, ảnh và ấn phẩm đa phương tiện.

Hơn 100 hình ảnh trải dài ba thế kỷ sở hữu một dải phong phú phi thường, ghi lại thành phố trong đầy đủ sự đa dạng của nó: từ thế giới thượng lưu của các thương nhân theo đạo Zoroastrian và các ngôi sao điện ảnh cho đến đời sống của tầng lớp lao động phổ thông của những công dân bình thường.

“Cùng với nhau, họ mời chúng ta nhìn thành phố như một loại tác phẩm nghệ thuật: nhiều lớp lang, phức tạp và được tạo nên từ vô số trải nghiệm khác nhau,” Gyan Prakash, giám tuyển của triển lãm, nói với BBC.

DAG

Bản đồ cho thấy việc lấn biển và hạ tầng phát triển ở Bombay vào đầu thế kỷ 20

DAG

Một cảnh quân sự nghi lễ từ thời kỳ cai trị Anh sớm ở Bombay

Theo Prakash, có một vài khoảnh khắc then chốt khi Bombay thực sự thay đổi — vào những năm 1830 và 40, khi các hoạt động lấn biển và đê kè nối bảy hòn cù lao tách rời thành một thành phố duy nhất.

Hai thập kỷ sau, vào những năm 1860, các bức tường thành pháo đài được dỡ bỏ, mở đường cho các công trình mang dáng vẻ đế quốc được xây dựng lên, từ đó tạo nên bản sắc thuộc địa đặc trưng của thành phố.

Vào thập niên 1920 và 30, đại lộ ven biển Marine Drive corniche, với các tòa nhà theo phong cách Art Deco, được xây dựng, khai sinh một phong cách kiến trúc hiện đại một cách độc đáo và tách rời khỏi dáng vẻ Gothic kiểu Victorian trước đó.

Từ những năm 2000, các nhà quy hoạch của thành phố đã bị ám ảnh bởi việc xây dựng thêm các hạ tầng mang tính tiện dụng hơn, với các cây cầu bắc qua biển và đường ven biển mới, biến đổi một cách triệt để diện mạo thành phố ngày nay.

DAG

Một bức ảnh thời kỳ đầu của Horniman Circle, trung tâm thương mại quan trọng thời kỳ thuộc địa

DAG

Tác phẩm in này của MV Dhurandhar ghi lại các tuyến xe điện của Bombay trước khi chúng bị loại bỏ vào những năm 1960

Trải suốt lịch sử của mình, Bombay vẫn là một thành phố của những mâu thuẫn đối chọi và các thái cực dữ dội — những tòa tháp sang trọng chen chúc chỗ đứng với các khu ổ chuột, sự hỗn loạn bất an của thành phố tương phản với sự yên bình của đại dương bao quanh, và các công trình di sản cùng tồn tại với những theo đuổi hiện đại của thành phố.

Đây là một thành phố có các hang động cổ xưa nhưng cũng có các nhà máy hiện đại và các cơ sở nghiên cứu hạt nhân, khiến không thể có hai người nhìn nó theo cùng một cách.

DAG

Các hang động Karla nằm trong số nhiều hang động cổ được đục khoét vào đá quanh Mumbai

DAG

Trung tâm Nghiên cứu Nguyên tử Bhabha ở Trombay là một phần của giai đoạn xây dựng khoa học thời hậu độc lập của Ấn Độ

Nhưng linh hồn của một thành phố không chỉ được tạo nên bởi các tòa nhà và công trình, mà còn bởi những con người sinh sống trong đó. Và triển lãm tìm cách kể lại câu chuyện ấy qua đời sống thường nhật của vô số cư dân của thành phố.

“Ngay cả những góc nhìn kiểu phong cảnh biển và thuyền của người Anh thời kỳ đầu cũng có hình người, nhắc chúng ta rằng môi trường luôn được tạo hình bởi hoạt động của con người,” Prakash nói.

Từ các nhà từ thiện Parsi và giới quý tộc Maharashtrian cho đến công nhân nhà máy và những người nhập cư bị gạt ra ngoài lề, các bức ảnh khắc họa nhiều gương mặt của thành phố, những người góp phần khẳng định dấu ấn của mình vào quá trình tạo dựng Bombay.

Các chân dung theo sự ủy thác của giới tinh hoa Parsi “phản ánh mạng lưới quan hệ bảo trợ và những khát vọng xã hội của cộng đồng”, thứ đã tạo thành “tấm vải” thương mại của thành phố vào đầu thế kỷ 20.

Trái ngược hoàn toàn, các tác phẩm của những nghệ sĩ như Chittaprosad, người được biết đến với những lời phê bình sắc bén về xã hội và chính trị, lại miêu tả đời sống của tầng lớp lao động.

DAG

Các thương nhân và giới tinh hoa Parsi hỗ trợ các nghệ sĩ địa phương trong các thể chế thuộc địa

DAG

Phác thảo của nghệ sĩ Chittaprosad về một người bán cá cho thấy cuộc sống ở rìa thành phố Bombay

Trong khi Bombay mang điện ảnh đến Ấn Độ, điện ảnh lại sống ngay trên các con phố của nó chứ không chỉ nằm trên celluloid. Triển lãm có một danh sách áp phích phim cổ sống động từ những năm 1950 và 60 — từng được dán trên khắp các bức tường của thành phố — cùng với những bức ảnh của JH Thakkar, người sáng lập India Photo Studio ở Dadar.

“Các chân dung bạc gelatin u tối, được dàn dựng tỉ mỉ của ông đã định hình cách khán giả nhìn nhận các ngôi sao như Raj Kapoor, Nargis, Dev Anand, Meena Kumari và Dilip Kumar,” ghi chú giám tuyển cho biết.

DAG

Triển lãm có một bộ sưu tập áp phích phim sống động từ những năm 1950 và 60

DAG

Ngôi sao Bollywood Dev Anand trong một bức chân dung trắng đen của JH Thakkar

Tên của thành phố đã được đổi chính thức từ Bombay sang Mumbai vào giữa thập niên 1990. Giới chức cho rằng việc đó nhằm từ bỏ di sản thuộc địa của mình, khiến cho cái tên cũ trở nên mang tính nhạy cảm về mặt chính trị đối với một số người.

Prakash nói triển lãm của họ được đặt tên là “Bombay Framed” chứ không phải “Mumbai Framed” chỉ đơn giản vì phần lớn các hình ảnh đến từ một giai đoạn khi thành phố vẫn được biết đến chính thức là Bombay.

“Với những người nói tiếng Marathi, nó luôn là Mumbai. Tôi không nghiêng về hay chống lại cái tên nào, và cũng có nhiều người như vậy, điều này phản ánh lịch sử lâu dài của thành phố với những cặp tên song song và nhiều góc nhìn khác nhau. Nó chỉ thực sự gây tranh cãi khi vấn đề bị chính trị hóa.”

_Follow BBC News India on Instagram, _YouTube,X and Facebook.

Painting

Asia

Mumbai

Art

India