Các mỏ lithium lớn nhất thế giới: Nơi chuỗi cung ứng toàn cầu phụ thuộc

Khi các nhà đầu tư khám phá lĩnh vực kim loại dùng cho pin, họ thường tập trung vào quốc gia nào dẫn đầu về sản xuất lithium. Tuy nhiên, một câu hỏi sâu hơn lại xuất hiện: những quốc gia nào thực sự kiểm soát các mỏ lithium lớn nhất và trữ lượng khoáng sản lớn nhất sẽ cung cấp năng lượng cho nhu cầu trong nhiều thập kỷ tới? Câu trả lời không chỉ định hình hoạt động khai thác, mà còn định hình toàn bộ quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu. Các quốc gia sản xuất lithium lớn là nơi có nhiều công ty khai thác, trong đó nhiều công ty vận hành các cơ sở khai thác quy mô lớn nhất thế giới. Các trữ lượng của các quốc gia này cung cấp cái nhìn về tiềm năng tăng trưởng dài hạn và ảnh hưởng thị trường của họ. Khi nhu cầu lithium tăng tốc trên toàn cầu, các quốc gia sở hữu trữ lượng đáng kể sẽ ngày càng quyết định khả năng cung ứng. Nhìn về tương lai, các xu hướng tiêu thụ đều có chiều hướng tăng ở tất cả các lĩnh vực. Lithium cùng với các kim loại như cobalt là thành phần nền tảng trong pin lithium-ion dùng cho xe điện, đồng thời thúc đẩy thị trường lưu trữ năng lượng đang phát triển nhanh chóng. “Nhu cầu về pin lithium-ion dự kiến sẽ tiếp tục tăng mạnh vào năm 2025. Các dự báo của Benchmark dự đoán rằng nhu cầu liên quan đến xe điện và hệ thống lưu trữ năng lượng (ESS) về lithium sẽ đều tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm trước trong năm 2025,” Adam Megginson, nhà phân tích cấp cao tại Benchmark Mineral Intelligence, cho biết. Bài viết này khám phá bốn quốc gia kiểm soát các mỏ lithium lớn nhất và trữ lượng cao nhất toàn cầu, dựa trên dữ liệu hiện tại từ US Geological Survey. Tính đến năm 2024, tổng trữ lượng lithium toàn cầu đạt 30 triệu tấn metric, trong đó “trữ lượng” đề cập đến hàm lượng lithium chứa trong khoáng sản.

Chile: Nơi có trữ lượng mỏ lithium lớn nhất thế giới

Chile chiếm lĩnh thị trường lithium toàn cầu với 9,3 triệu tấn metric trữ lượng, chiếm gần một phần ba nguồn cung của hành tinh. Quốc gia này sở hữu phần lớn trữ lượng lithium có thể khai thác về mặt kinh tế, riêng khu vực Salar de Atacama chứa khoảng 33% trữ lượng khoáng sản của toàn cầu. Tuy nhiên, mặc dù có lợi thế này, Chile xếp thứ hai thế giới về sản lượng vào năm 2024, khai thác khoảng 44.000 tấn metric mỗi năm.

Hai “ông lớn” vận hành các mỏ lithium và cơ sở chế biến lớn nhất trong lãnh thổ Chile là SQM và Albemarle, đều khai thác từ Salar de Atacama. Vào mùa xuân năm 2023, Tổng thống Chile Gabriel Boric đã có động thái tái cấu trúc ngành bằng cách tuyên bố các kế hoạch quốc hữu hóa một phần, nhằm tăng lợi nhuận kinh tế đồng thời giải quyết các vấn đề môi trường. “Đây là cơ hội tốt nhất để chúng ta chuyển đổi sang một nền kinh tế bền vững và phát triển,” Boric phát biểu. Công ty khai khoáng nhà nước Codelco đã đàm phán để mở rộng tỷ lệ sở hữu trong các tài sản lithium của SQM và Albemarle, hướng tới kiểm soát toàn bộ các hoạt động trong salar đó.

Theo nghiên cứu của Baker Institute, khung pháp lý nghiêm ngặt của Chile về các giấy phép nhượng quyền khai thác đã hạn chế tăng trưởng mặc dù nước này có lợi thế về khoáng sản. Đầu năm 2025, Chile đã mở thầu các hợp đồng vận hành lithium trải dài trên sáu bãi muối, trong đó có một liên danh đáng chú ý gồm Eramet, công ty địa phương Quiborax và Codelco. Chính phủ công bố kết quả trúng thầu vào tháng 3/2025, với giai đoạn hai mở rộng nhằm tăng cường cạnh tranh và tối đa hóa cơ hội phát triển.

Australia: Dẫn đầu về các mỏ lithium dạng đá cứng lớn nhất

Australia kiểm soát 7 triệu tấn metric trữ lượng lithium, phần lớn tập trung ở Tây Australia. Khác với trữ lượng dạng nước muối của Chile, các mỏ của Australia tồn tại dưới dạng spodumene (một khoáng chất dạng đá cứng), đòi hỏi kỹ thuật khai thác khác biệt. Dù đứng thứ hai thế giới về trữ lượng, Australia đã vượt qua tất cả các đối thủ để trở thành nhà sản xuất lithium hàng đầu toàn cầu vào năm 2024, vận hành nhiều cơ sở khai thác thương mại quy mô lớn.

Hoạt động nổi bật nhất của quốc gia này là mỏ lithium Greenbushes, do liên doanh giữa Talison Lithium, Tianqi Lithium và Albemarle vận hành. Từ năm 1985, Greenbushes liên tục cung cấp lithium cho thị trường toàn cầu, là một trong những mỏ lithium lớn nhất trong lịch sử vận hành. Tuy nhiên, những năm gần đây đã gặp nhiều thử thách: giá lithium giảm mạnh khiến nhiều công ty khai thác của Australia phải cắt giảm hoặc tạm dừng các dự án sản xuất và phát triển cho đến khi thị trường ổn định trở lại.

Nghiên cứu mới cho thấy cơ hội mở rộng ra ngoài các trung tâm đã hình thành ở Tây Australia. Một nghiên cứu năm 2023 đăng trên “Earth System Science Data”, do các nhà nghiên cứu của Đại học Sydney phối hợp với Geoscience Australia thực hiện, đã lập bản đồ mật độ lithium trên toàn lục địa. Giáo sư Budiman Minasny nhận định: “Chúng tôi đã phát triển bản đồ đầu tiên về lithium trong đất Australia, xác định các khu vực có nồng độ cao. Bản đồ phù hợp với các mỏ hiện có và làm nổi bật các khu vực có thể là nguồn lithium trong tương lai.” Queensland, New South Wales và Victoria hiện nổi lên như các địa điểm tiềm năng để phát hiện thêm các mỏ lithium lớn và trữ lượng lớn.

Argentina: Trụ cột thứ ba của nguồn cung lithium toàn cầu

Argentina sở hữu 4 triệu tấn metric trữ lượng, xếp thứ ba toàn cầu. Đáng chú ý, Argentina, Chile và Bolivia cùng tạo thành “Tam giác Lithium”, chiếm hơn một nửa tổng trữ lượng lithium của Trái Đất. Là nhà sản xuất lớn thứ tư thế giới, Argentina đã sản xuất khoảng 18.000 tấn metric mỗi năm trong những năm gần đây.

Vào mùa xuân năm 2022, chính phủ Argentina cam kết đầu tư tới US$4,2 tỷ trong vòng ba năm để mở rộng sản xuất lithium và phát triển các mỏ lớn hơn. Đến mùa xuân năm 2024, các cơ quan chức năng đã phê duyệt kế hoạch mở rộng của Argosy Minerals tại salar Rincon, nhằm nâng công suất từ 2.000 lên 12.000 tấn metric mỗi năm sản xuất lithium carbonate. Argentina hiện có khoảng 50 dự án khai thác lithium tiên tiến trên toàn lãnh thổ, cho thấy đà phát triển mạnh mẽ.

“Việc sản xuất lithium của Argentina vẫn duy trì tính cạnh tranh về chi phí ngay cả trong môi trường giá thấp,” Ignacio Celorrio, phó giám đốc pháp lý của Lithium Argentina, nhấn mạnh. Cuối năm 2024, tập đoàn khai khoáng Rio Tinto công bố kế hoạch đầu tư US$2,5 tỷ để mở rộng khai thác lithium tại salar Rincon. Cam kết quy mô lớn này sẽ nâng công suất từ 3.000 lên 60.000 tấn metric mỗi năm, đạt mức sản xuất đầy đủ sau quá trình tăng công suất kéo dài ba năm bắt đầu từ năm 2028. Những bước tiến này nhấn mạnh quỹ đạo của Argentina hướng tới kiểm soát một số mỏ lithium lớn nhất và các cơ sở chế biến trên toàn cầu.

Trung Quốc: Gã khổng lồ mới nổi trong kiểm soát trữ lượng lithium

Trung Quốc nắm giữ 3 triệu tấn metric trữ lượng lithium, kết hợp nhiều loại mỏ gồm nước muối (chiếm ưu thế), spodumene và lepidolite. Sản lượng đạt 41.000 tấn metric vào năm 2024, tăng 5.300 tấn so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù sản lượng tăng mạnh, Trung Quốc vẫn phải nhập khẩu phần lớn lithium từ các nhà cung cấp Australia để đáp ứng nhu cầu trong ngành sản xuất pin.

Cường độ tiêu thụ lithium của quốc gia này phản ánh hai trụ cột chính: ngành sản xuất điện tử quy mô lớn và lĩnh vực xe điện đang mở rộng. Trung Quốc đồng thời là nơi sản xuất phần lớn pin lithium-ion trên thế giới và vận hành hầu hết các cơ sở chế biến lithium, kiểm soát chuỗi cung ứng vượt ra ngoài hoạt động khai thác mỏ.

Vào cuối năm 2024, căng thẳng địa chính trị nổi lên khi Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cáo buộc Trung Quốc đang “bơm” lithium ra thị trường toàn cầu để giữ giá thấp nhân tạo và dập tắt cạnh tranh quốc tế. Jose W. Fernandez, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ phụ trách Tăng trưởng Kinh tế, Năng lượng và Môi trường, phát biểu: “Họ tham gia vào định giá kiểu săn mồi… hạ giá đến mức cạnh tranh biến mất. Đó là điều đang xảy ra.” Chiến lược này, dù có được xác nhận hay không, làm nổi bật cách kiểm soát các mỏ lithium lớn nhất và các tài sản chế biến ảnh hưởng đến động lực thị trường quốc tế.

Đầu năm 2025, truyền thông Trung Quốc đưa tin về một phát hiện trữ lượng lớn: quốc gia này hiện tuyên bố sở hữu 16,5% tài nguyên lithium toàn cầu, tăng mạnh so với mức 6% trước đó. Sự mở rộng này phần lớn đến từ việc lập bản đồ một dải lithium dài 2.800 km trải dài qua các khu vực phía tây, với trữ lượng đã xác nhận vượt 6,5 triệu tấn và tài nguyên tiềm năng vượt 30 triệu tấn. Các tiến bộ trong công nghệ chiết xuất lithium từ hồ muối và mica đã làm tăng khả năng trữ lượng của Trung Quốc, có thể định hình lại bối cảnh cạnh tranh quanh các mỏ lithium lớn nhất thế giới.

Ngoài bốn quốc gia hàng đầu: Các quốc gia khác đang xây dựng năng lực lithium

Trong khi Chile, Australia, Argentina và Trung Quốc kiểm soát phần lớn trữ lượng toàn cầu, các quốc gia khác cũng sở hữu các mỏ đáng kể:

• Hoa Kỳ — 1.800.000 tấn metric
• Canada — 1.200.000 tấn metric
• Zimbabwe — 480.000 tấn metric
• Brazil — 390.000 tấn metric
• Bồ Đào Nha — 60.000 tấn metric

Khi ngành lithium trưởng thành và nhu cầu tăng cao, các quốc gia nắm giữ trữ lượng thứ cấp này ngày càng chuyển sang vai trò nhà sản xuất tích cực. Nhiều quốc gia đang mở rộng các hoạt động khai thác mỏ lithium lớn nhất của họ để tận dụng sự tăng trưởng cung theo cấu trúc và giá cả tăng trong các đợt bùng nổ nhu cầu.

Các câu hỏi thường gặp về trữ lượng lithium toàn cầu và các mỏ lớn nhất

Quốc gia nào kiểm soát các mỏ lithium lớn nhất thế giới?
Chile chiếm lĩnh trữ lượng toàn cầu với 9,3 triệu tấn metric, trong đó khu vực Salar de Atacama chứa khoảng một phần ba trữ lượng lithium của hành tinh. Ba quốc gia tạo thành “Tam giác Lithium”—Argentina, Bolivia và Chile—cùng nhau chiếm phần lớn các mỏ lithium lớn nhất toàn cầu.

Cơ sở trữ lượng lithium quan trọng nhất của châu Âu là gì?
Bồ Đào Nha dẫn đầu châu Âu về trữ lượng với 60.000 tấn metric. Nước này đã sản xuất 380 tấn lithium trong năm 2024, duy trì mức sản xuất của năm trước. Dù quy mô nhỏ so với toàn cầu, vị thế mới nổi của Bồ Đào Nha như một nhà sản xuất cho thấy châu Âu ngày càng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng lithium.

Để cập nhật các thông tin mới nhất về ngành khai thác mỏ, hãy theo dõi các mạng lưới ngành và các ấn phẩm chuyên biệt theo dõi các mỏ lithium lớn nhất cùng các diễn biến trữ lượng toàn cầu.

Tuyên bố từ chối trách nhiệm: Tác giả không nắm giữ vị thế đầu tư trực tiếp nào trong bất kỳ công ty nào được đề cập. Thông báo chỉnh sửa: Thông tin cung cấp dựa trên phân tích dữ liệu hiện tại và không đảm bảo độ chính xác tuyệt đối. Các quan điểm thể hiện đánh giá phân tích, không phải lời khuyên tài chính. Người đọc nên tự tiến hành nghiên cứu độc lập trước khi đưa ra quyết định đầu tư. Tất cả các góc nhìn trình bày mang tính phân tích, không phải xác nhận hay khuyến nghị của các nền tảng tài chính lớn.