Trở thành Warren Buffett đòi hỏi kỷ luật đầu tư: Làm thế nào một sai lầm của TSMC khiến Berkshire Hathaway thiệt hại hơn $16 tỷ đô la

Hành trình trở thành Warren Buffett—hoặc ít nhất là phát triển tư duy đầu tư mà ông đã thành thạo—dựa trên nền tảng đã chứng minh hiệu quả đáng kể suốt sáu thập kỷ. Tuy nhiên, một sai lệch hiếm hoi khỏi nền tảng đó đã làm nổi bật tầm quan trọng của việc duy trì kỷ luật thực sự là như thế nào. Trong quá trình Berkshire Hathaway tăng trưởng lịch sử lên tới 1 nghìn tỷ đô la về giá trị thị trường, người lãnh đạo đã nghỉ hưu của công ty đã tích lũy gần 6.100.000% lợi nhuận tích lũy trên cổ phiếu loại A nhờ vào việc tuân thủ kiên định các nguyên tắc cơ bản. Tuy nhiên, một giao dịch ngắn hạn bất ngờ kéo dài từ năm đến chín tháng tại Công ty Sản xuất Chíp bán dẫn Taiwan (TSMC) đã trở thành một trong những bài học đắt giá và mang tính giáo dục nhất—một lời nhắc nhở rõ ràng về hậu quả khi ngay cả các nhà đầu tư huyền thoại cũng tạm thời bỏ qua quy tắc của chính mình.

Các Nguyên Tắc Đầu Tư Xây Dựng Đế Chế

Trước khi xem xét sự rời bỏ quy trình một cách tốn kém, điều quan trọng là phải hiểu điều gì đã giúp việc trở thành một nhà đầu tư thành công như Buffett khả thi ngay từ đầu. Triết lý của ông không phức tạp, nhưng lại chứng minh tính bền vững vượt qua nhiều chu kỳ thị trường.

Cách tiếp cận của Buffett bắt đầu với cam kết sở hữu lâu dài. Thay vì theo đuổi biến động hàng quý, ông mua vào các doanh nghiệp chất lượng cao với ý định rõ ràng là giữ chúng trong nhiều năm hoặc thậm chí nhiều thập kỷ. Triết lý này phản ánh một hiểu biết sâu sắc hơn: trong khi thị trường trải qua các chu kỳ bùng nổ và suy thoái dự đoán được, các giai đoạn mở rộng thường kéo dài hơn các giai đoạn suy thoái. Các doanh nghiệp thực sự chất lượng tự nhiên phát triển mạnh mẽ khi các nhà đầu tư dành thời gian cho chúng.

Nguyên tắc kỷ luật về giá trị là trụ cột thứ hai. Buffett tin tưởng vững chắc rằng việc mua một công ty xuất sắc với mức giá hợp lý sẽ vượt xa việc mua một doanh nghiệp trung bình với giá rẻ. Điều này có nghĩa là kiên nhẫn trong thời kỳ thị trường hưng phấn, để cho các “sự lệch giá” xuất hiện trước khi phân bổ vốn. Khả năng ngồi chờ—mà Buffett gọi là “ngồi yên như ngồi trên tay”—là yếu tố phân biệt các nhà đầu tư có kỷ luật với những người hành động bốc đồng.

Yếu tố thứ ba liên quan đến vị thế cạnh tranh. Danh mục của Berkshire Hathaway tập trung vào các nhà lãnh đạo ngành có lợi thế cạnh tranh bền vững và các rào cản tự nhiên—những đặc điểm bảo vệ thị phần và sức mạnh định giá theo thời gian. Đây không phải là các đối thủ phụ; họ là những nhà vận hành thống trị với các mô hình kinh doanh như pháo đài.

Sự đáng tin cậy của doanh nghiệp cũng là một tiêu chí quan trọng. Buffett hướng tới các tổ chức có đội ngũ quản lý giàu kinh nghiệm, đã xây dựng lòng trung thành của khách hàng qua nhiều năm hoạt động ổn định. Niềm tin, ông hiểu, mất nhiều thập kỷ để xây dựng nhưng có thể tan biến trong chớp mắt, khiến nó trở thành một tài sản vô giá mà nhà đầu tư sẵn sàng trả giá cao để sở hữu.

Cuối cùng, các chương trình trả cổ tức và mua lại cổ phiếu mạnh mẽ là nền tảng cho chiến lược của ông. Buffett ưu tiên các doanh nghiệp sử dụng cổ tức và mua lại cổ phiếu một cách chiến lược, khuyến khích các cổ đông dài hạn đồng thời thể hiện sự tự tin của ban quản lý vào chính định giá của họ.

Khi Suy Nghĩ Ngắn Hạn Phá Vỡ Di Sản Dài Hạn

Đối với người cam kết trở thành nhà đầu tư đẳng cấp như Buffett, tình huống của TSMC cho thấy ngay cả hồ sơ theo dõi xuất sắc cũng không đảm bảo tránh khỏi những sai lầm tính toán. Trong quý III năm 2022—thời điểm cuối cùng Berkshire hoạt động như một nhà mua ròng cổ phiếu—đội ngũ của Buffett đã tích lũy 60.060.880 cổ phiếu TSMC, tạo thành một vị thế trị giá 4,12 tỷ đô la trong nhà máy chip hàng đầu thế giới.

Thời điểm ban đầu có vẻ hợp lý. Thị trường giảm giá năm 2022 đã tạo ra đúng loại lệch giá mà Buffett thường chờ đợi. TSMC giữ vị trí không đối thủ trong vai trò nhà cung cấp chính các loại chip cao cấp tiêu thụ bởi Apple, Nvidia, Broadcom, Intel và AMD. Công nghệ chip trên wafer trên nền tảng (CoWoS) của công ty đã đứng đầu trong việc thúc đẩy trí tuệ nhân tạo, xếp chồng các đơn vị xử lý đồ họa với bộ nhớ băng thông cao trong các trung tâm dữ liệu tích hợp AI.

Tuy nhiên, niềm tin của Berkshire đã chứng tỏ là rất ngắn ngủi. Các hồ sơ 13F gửi lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch cho thấy quá trình tháo bỏ nhanh chóng: trong quý IV năm 2022, công ty đã bán 86% vị thế của mình (51.768.156 cổ phiếu), rồi hoàn toàn thoái lui trong quý I năm 2023.

Buffett giải thích sự đảo ngược này với các nhà phân tích của Phố Wall vào tháng 5 năm 2023 một cách đơn giản đáng ngạc nhiên: “Tôi không thích vị trí của nó, và tôi đã đánh giá lại điều đó.” Những lo ngại của ông có thể bắt nguồn từ Đạo luật CHIPS và Khoa học năm 2022, nhằm thúc đẩy sản xuất chip trong nước trong khi hạn chế xuất khẩu các loại chip AI cao cấp dành cho Trung Quốc. Buffett có vẻ lo lắng rằng các hạn chế tương tự có thể cuối cùng hạn chế hoạt động hoặc tiếp cận thị trường của TSMC.

Tuy nhiên, thời điểm thoái lui—chỉ trong vòng năm đến chín tháng—đã trở thành một sai lầm thảm khốc. Nhu cầu về các bộ xử lý đồ họa của Nvidia gần như không thể đáp ứng. TSMC đã mở rộng mạnh mẽ công suất sản xuất wafer CoWoS hàng tháng để đáp ứng cơn đói này. Đà tăng trưởng của công ty tăng vọt, và giá cổ phiếu của họ cũng theo đó. Đến tháng 7 năm 2025, TSMC đã đạt được vị thế công ty trị giá nghìn tỷ đô la.

Các con số của sai lầm này cho thấy một bức tranh ảm đạm. Nếu Berkshire Hathaway giữ nguyên vị thế TSMC ban đầu mà không bán bất kỳ cổ phiếu nào, phần vốn đó đã tăng lên khoảng 20 tỷ đô la vào đầu năm 2026. Thay vào đó, quyết định thoái lui sớm của Berkshire đã khiến doanh nghiệp mất gần 16 tỷ đô la lợi nhuận chưa thực hiện được—một phần cố định trong các kịch bản “nếu như” ám ảnh lịch sử đầu tư.

Điều Chúng Ta Rút Ra Về Việc Trở Thành Nhà Đầu Tư Kỷ Luật

Tình huống của TSMC làm sáng tỏ một thực tế quan trọng cho bất kỳ ai đang cố gắng trở thành nhà đầu tư có nội dung: duy trì kỷ luật trong những thời điểm nghi ngờ sẽ phân biệt kết quả dài hạn xuất sắc với kết quả trung bình. Quyết định đầu tư ban đầu của Buffett phản ánh tư duy có kỷ luật—mua vào một doanh nghiệp đẳng cấp thế giới trong thời kỳ giảm giá khi giá cả thực sự có giá trị. Việc ông rút lui sau đó phản ánh một điều hoàn toàn khác: sự lệch khỏi niềm tin do dự đoán về các quy định chưa rõ ràng.

Sự khác biệt này có ý nghĩa rất lớn đối với lãnh đạo mới của Berkshire dưới sự chỉ đạo của CEO Greg Abel. Các nguyên tắc đã tạo ra gần 6.100.000% lợi nhuận tích lũy không cần phải thay đổi; chúng cần được áp dụng nhất quán bất kể tâm lý thị trường hay các mối lo về địa chính trị. Nhiệm vụ của Abel là giữ tổ chức trở lại với triết lý đã được thử thách theo thời gian, đó là tránh giao dịch ngắn hạn để tập trung vào việc phân bổ vốn kiên nhẫn.

Sai lầm của TSMC đã biến một bài học về đầu tư kiên nhẫn thành một bài học đắt giá về chi phí ẩn của việc bỏ qua khung khổ của chính mình. Đối với các nhà đầu tư hướng tới trở thành phiên bản tiếp theo của Warren Buffett, bài học rõ ràng vẫn là: kỷ luật, duy trì qua thời kỳ bất định, thường sẽ vượt trội hơn sự linh hoạt theo đuổi các dự đoán về các trở ngại trong tương lai.