Cuộc đua Capex lớn: Cách Tesla, Meta và các ông lớn công nghệ đang định hình lại cuộc cạnh tranh AI

Ngành công nghiệp công nghệ đang chứng kiến sự gia tăng đầu tư vốn chưa từng có khi các công ty đẩy nhanh chi tiêu vốn để đảm bảo lợi thế cạnh tranh trong trí tuệ nhân tạo và hệ thống tự hành. Dẫn đầu là Tesla, đã công bố kế hoạch chi tiêu vốn vượt quá 20 tỷ đô la cho năm 2026—một mức tăng đáng kể so với 8,5 tỷ đô la đã chi trong năm ngoái và vượt qua đỉnh cao trước đó là 11,3 tỷ đô la vào năm 2024. Sự gia tăng này phản ánh một sự chuyển đổi căn bản trong cách các công ty công nghệ lớn nhìn nhận về tăng trưởng dài hạn, từ việc cải tiến từng bước sang xây dựng hạ tầng công nghệ đột phá.

Chi tiêu vốn 20 tỷ của Tesla: Vượt ra ngoài sản xuất truyền thống

Chiến lược chi tiêu vốn mạnh mẽ của Tesla cho năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong quá trình phát triển của công ty. Theo hướng dẫn của ban quản lý, khoản chi này sẽ được dùng để xây dựng sáu nhà máy lớn, bao gồm các nhà máy sản xuất pin sử dụng công nghệ LFP, xe tự hành CyberCab, xe tải Semi, một nhà máy siêu lớn mới, và các cơ sở sản xuất dành riêng cho robot humanoid Optimus. Ngoài hạ tầng vật chất, phần lớn ngân sách chi tiêu còn được dành cho hạ tầng tính toán AI—hạ tầng tính toán nền tảng thiết yếu để mở rộng khả năng tự lái hoàn toàn, vận hành đội xe robotaxi, và các ứng dụng robot tự động tiên tiến.

Elon Musk liên tục nhấn mạnh rằng Tesla đang chuyển đổi từ một nhà sản xuất ô tô truyền thống thành một doanh nghiệp dựa trên công nghệ và AI. Sự chuyển đổi chiến lược này thể hiện rõ qua phân bổ ngân sách, trong đó ưu tiên phát triển hạ tầng AI bên cạnh mở rộng nhà máy. Bảng cân đối tài chính của Tesla, với gần 44 tỷ đô la tiền mặt và các khoản tương đương, cung cấp nguồn lực tài chính cần thiết để thực hiện chương trình đầu tư đầy tham vọng này đồng thời duy trì linh hoạt hoạt động.

Lộ trình chi tiêu vốn của công ty cũng bao gồm mở rộng công suất tại các nhà máy hiện có và phát triển hạ tầng hỗ trợ cần thiết cho hoạt động quy mô lớn hiệu quả. Đặc biệt, Tesla dự định mở rộng đội xe robotaxi và đẩy nhanh sản xuất robot Optimus—những sáng kiến này củng cố tham vọng của công ty trong việc vượt ra ngoài sản xuất phương tiện truyền thống để tiến vào dịch vụ di chuyển và robot tự động.

Meta và Nebius: Cạnh tranh giành ưu thế hạ tầng AI

Việc mở rộng chi tiêu vốn của Tesla không diễn ra trong sự cô lập. Các ông lớn công nghệ khác trong ngành cũng đồng thời tăng cường các chương trình đầu tư, đặc biệt tập trung vào hạ tầng AI. Meta Platforms đã công bố mức tăng chi tiêu vốn tương đương, dự kiến phân bổ từ 115 tỷ đến 135 tỷ đô la vào năm 2026—mức tăng đáng kể so với 72,2 tỷ đô la năm 2025 và gấp hơn ba lần chi tiêu năm 2024. Chiến lược của Meta tập trung vào mở rộng năng lực trung tâm dữ liệu, mua sắm phần cứng tính toán tiên tiến, và xây dựng các phòng thí nghiệm Siêu trí tuệ nhân tạo Meta mới thành lập.

Cuộc đua chi tiêu vốn còn mở rộng tới các đối thủ mới nổi. Nebius, nhà cung cấp hạ tầng AI phát triển nhanh, đã đề ra kế hoạch chi 5 tỷ đô la cho năm 2025, tăng đáng kể so với dự báo trước đó là 2 tỷ đô la. Nebius đang phân bổ nguồn lực này một cách chiến lược để đảm bảo hạ tầng năng lượng, mua đất, xây dựng trung tâm dữ liệu, và phần cứng quan trọng—những khoản đầu tư này giúp triển khai trung tâm dữ liệu nhanh chóng và lắp đặt GPU quy mô lớn có khả năng hỗ trợ các khối lượng công việc AI doanh nghiệp.

Điểm biến đổi của chi tiêu vốn: Điều gì nó báo hiệu về ngành công nghệ

Sự đồng bộ trong đợt tăng chi tiêu vốn của Tesla, Meta, Nebius và các nhà lãnh đạo công nghệ khác cho thấy một bước ngoặt quan trọng trong ngành. Các công ty nhận thức rằng AI và hệ thống tự hành chính là ranh giới cạnh tranh tiếp theo, đòi hỏi khoản đầu tư lớn ban đầu để thiết lập vị trí dẫn đầu thị trường. Cam kết này phản ánh sự tự tin của ban quản lý rằng hạ tầng AI và khả năng tự hành sẽ mang lại giá trị cổ đông đáng kể trong thập kỷ tới.

Các động thái cạnh tranh rõ ràng: các công ty đẩy nhanh chi tiêu vốn hôm nay để xây dựng hạ tầng AI, năng lực tính toán và robot tự động vượt trội, từ đó chiếm lĩnh thị phần lớn hơn trong nền kinh tế dựa trên AI của ngày mai. Kế hoạch chi 20 tỷ đô của Tesla, cam kết 115-135 tỷ đô của Meta, và mở rộng 5 tỷ đô của Nebius đều là những cược chiến lược rằng AI và công nghệ tự hành sẽ xứng đáng với khoản đầu tư khổng lồ này.

Khi ngành công nghệ tiếp tục phát triển, chi tiêu vốn đã trở thành một chỉ số quan trọng để đánh giá niềm tin của ban quản lý về các yếu tố thúc đẩy tăng trưởng trong tương lai và khả năng thực thi các chiến lược dài hạn. Chu kỳ chi tiêu vốn hiện tại nhiều khả năng sẽ định hình lại các thứ bậc cạnh tranh trong nhiều ngành trong vòng 5-10 năm tới.