Brandon Chez: Từ căn hộ Queens đến CoinMarketCap – Hành trình của một nhà tiên phong trong lĩnh vực tiền điện tử qua thời kỳ bùng nổ, sụp đổ và những bài học rút ra

Vào đầu năm 2020, khi ngành công nghiệp tiền điện tử tiếp tục phát triển với những biến động lớn, nền tảng theo dõi giá hàng đầu của ngành đã nhìn lại một trong những chương quan trọng nhất của nó. Brandon Chez, người sáng lập không mấy nổi bật nhưng đã đưa CoinMarketCap từ một căn hộ nhỏ ở Queens vào tháng 5 năm 2013, đã ngồi xuống chia sẻ hành trình đáng chú ý của mình. Từ sự hoài nghi ban đầu về Bitcoin đến việc xây dựng nguồn tham khảo so sánh tài sản crypto phổ biến nhất thế giới, câu chuyện của anh mang lại những hiểu biết quý giá về sự kiên cường cá nhân cũng như sự trưởng thành của ngành công nghiệp.

Phát hiện về Bitcoin năm 2011 đã thay đổi mọi thứ

Sự giới thiệu của Brandon Chez về tiền điện tử không đến từ một chiến lược đầu tư tính toán, mà qua sự tò mò trong giờ nghỉ trưa. Trong lúc duyệt Hacker News, một nền tảng tin tức về công nghệ và startup, anh bắt gặp một bài báo thông báo rằng Bitcoin đã đạt giá ngang bằng với đô la Mỹ. Tiêu đề khiến anh tò mò, mặc dù phản ứng ban đầu của anh phản ánh sự hoài nghi phổ biến thời đó.

“Phản ứng đầu tiên của tôi là, ôi, chắc chắn đây là một trò lừa đảo hoặc mô hình Ponzi,” anh nhớ lại. “Tất cả những phản ứng ban đầu thường thấy của mọi người. Nhưng tôi cũng bị mê hoặc bởi phần công nghệ của nó, về cách mã nguồn mở của nó.”

Sự tò mò về công nghệ này đã trở thành bước ngoặt. Khác với nhiều người bỏ qua Bitcoin hoàn toàn, Chez đã tiến hành nghiên cứu kỹ lưỡng, tìm kiếm sự xác nhận từ các chuyên gia công nghệ mà anh theo dõi và tin tưởng. Sự đồng thuận của họ — rằng mã nguồn mở không phát hiện ra lỗi rõ ràng nào — đã đủ để anh tự tin khám phá thêm. Trong vòng vài tháng, anh quyết định chấp nhận rủi ro có tính toán với Mt. Gox, nền tảng giao dịch Bitcoin thống trị thời đó, mở tài khoản đầu tiên để giao dịch quy mô nhỏ.

Việc tiếp xúc sớm này đã mang lại may mắn cho anh. Trong khi nhiều nhà giao dịch gặp thiệt hại thảm khốc khi Mt. Gox sụp đổ năm 2014, Chez đã thoát khỏi vụ sụp đổ đó trong gang tấc. Tuy nhiên, chứng kiến sự tàn phá của người khác trong cuộc khủng hoảng đó đã gieo mầm cho sự khôn ngoan, hình thành nên triết lý tài chính của anh trong nhiều năm sau này.

Tại sao Chìa khoá Riêng tư lại quan trọng: Bài học an ninh từ các thất bại thị trường

Thảm họa Mt. Gox không chỉ đơn thuần là một sự cố sàn giao dịch thất bại — nó đã làm rõ một nguyên tắc cốt lõi về quyền sở hữu tiền điện tử. Brandon Chez học được bài học này một cách trực tiếp và gián tiếp: nếu bạn không kiểm soát chìa khoá riêng, bạn không thực sự sở hữu crypto của mình. Nhận thức này trở thành trung tâm trong cách anh tiếp cận an ninh tài sản kỹ thuật số.

Trong những năm qua, anh đã trải nghiệm nguyên tắc này qua chính bản thân. Anh để một số tiền điện tử trên các dịch vụ trực tuyến sau đó bị hack hoặc biến mất không dấu vết, lấy đi quỹ của người dùng. Những sự cố này, dù đau đớn, đã củng cố nguyên tắc vận hành quan trọng: giảm thiểu thời gian lưu trữ tài sản trên các nền tảng của bên thứ ba.

Tuy nhiên, cân bằng giữa an toàn và khả năng truy cập vẫn phức tạp. Khi được hỏi về cuộc tranh luận kéo dài giữa những người bảo thủ về an ninh và những người mới thiếu kỹ năng kỹ thuật để quản lý chìa khoá riêng, Chez đã đưa ra lời khuyên thực dụng. Anh thừa nhận rằng việc giữ tiền điện tử trên các sàn tập trung tiềm ẩn rủi ro, nhưng nhấn mạnh rằng quyết định cuối cùng phụ thuộc vào khả năng chấp nhận rủi ro và nhận thức cá nhân.

“Nếu bạn biết rằng bất cứ lúc nào sàn này có thể bị hack hoặc họ có thể biến mất và chạy đi với chìa khoá riêng của bạn — tất cả đều nằm ở việc chấp nhận trách nhiệm cá nhân,” anh giải thích. Khuyến nghị cốt lõi của anh là: chỉ lưu trữ tiền trên các sàn mà bạn sẵn sàng mất hoàn toàn, và duy trì nguyên tắc này bất kể trình độ kỹ thuật của bạn. Đối với những người không thoải mái tự quản lý chìa khoá mã hóa, cách an toàn nhất vẫn là gửi tiền một cách vừa phải — không bao giờ là toàn bộ tiền tiết kiệm của bạn.

Từ sụp đổ Mt. Gox đến sự trưởng thành của thị trường

Thị trường tiền điện tử đã trải qua nhiều thất bại thảm khốc, nổi bật nhất là vụ sụp đổ của sàn Mt. Gox năm 2014 và mô hình Ponzi của Bitconnect đã lừa đảo hàng nghìn nhà đầu tư. Những điều này không chỉ là những thất bại tạm thời — chúng là những bước ngoặt quan trọng kiểm tra xem ngành có thể tồn tại qua các hành vi gian lận có hệ thống và sự thiếu trách nhiệm hay không.

Quan điểm của Brandon Chez về những thảm họa này khác xa với sự bi quan thường thấy. Thay vì xem chúng như những lời cáo buộc về bản chất của tiền điện tử, anh coi chúng như những bước tiến tất yếu trong quá trình phát triển. Khi Mt. Gox chiếm lĩnh vai trò trung tâm trong giao dịch Bitcoin — xử lý 80 đến 90 phần trăm các giao dịch — sự sụp đổ của nó vô tình đã củng cố hệ sinh thái bằng cách thúc đẩy phân quyền.

“Điều đó đảm bảo rằng trong tương lai, chúng ta không lưu trữ tất cả coin của mình trên một sàn, từ đó thúc đẩy cạnh tranh giữa nhiều sàn khác,” anh nhận xét. Tương tự, sự sụp đổ ngoạn mục của Bitconnect đã dạy cho thị trường nhiều bài học. Những lời hứa về lợi nhuận phi thực tế của scheme này đã tạm thời thu hút các nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm, nhưng sự sụp đổ của nó đã làm rõ những bài học quan trọng. Các nhà tham gia sau này trong ngành đã trở nên hoài nghi hơn nhiều về các lời hứa lợi nhuận cao vượt quá khả năng kinh tế hợp lý.

Theo quan điểm của Chez, những “sự kiện cần thiết” này không phải là thất bại của tiền điện tử, mà là những giai đoạn trưởng thành giúp tăng cường kỷ luật nhà đầu tư, khả năng chống chịu của các sàn giao dịch và sự tinh vi của thị trường.

Con đường phía trước: Lời khuyên của Brandon Chez cho người mới vào ngành

Đối với những ai đang xem xét gia nhập thị trường tiền điện tử — dù là nhà đầu tư hay chuyên gia xây dựng sự nghiệp trong lĩnh vực này — Brandon Chez đưa ra lời khuyên vượt ra ngoài các nguyên tắc đầu tư thông thường. Đầu tư quý giá nhất mà bạn có thể làm, anh nói, không nhất thiết là vào một token hay dự án cụ thể, mà là vào chính bản thân mình.

“Hãy làm quen sâu với công nghệ,” anh khuyên. “Bắt đầu đóng góp vào các dự án bạn quan tâm.” Nhấn mạnh này về kiến thức nền tảng và sự tham gia thực tế phản ánh chính hành trình của anh. Thay vì chạy theo lợi nhuận giao dịch ngắn hạn, anh tập trung vào việc hiểu các nguyên lý kỹ thuật và kinh tế của hệ sinh thái mới nổi này. Cách tiếp cận này đã giúp anh xây dựng CoinMarketCap, một dự án hạ tầng thiết yếu chính xác vì thị trường cần thông tin đáng tin cậy giữa hỗn loạn và đầu cơ.

Lời khuyên nghề nghiệp của anh mang theo một lời hứa ngầm: khi tiền điện tử tất yếu chuyển sang giai đoạn chấp nhận rộng rãi, những người đầu tư vào kiến thức kỹ thuật và kinh nghiệm của chính mình sẽ giữ vị trí đặc biệt có nhu cầu và ảnh hưởng lớn. Ngược lại, anh cảnh báo về một cám dỗ khác vẫn tồn tại: theo đuổi những khoản lợi nhuận nhanh chóng. Những lời hứa về lợi nhuận phi thường, dù qua bot giao dịch, các scheme yield farming hay các phương pháp đầu tư độc quyền, thường là dấu hiệu của thao túng hoặc hiểu lầm căn bản về cơ chế thị trường.

Di sản của Brandon Chez: Xây dựng qua các chu kỳ

Hành trình của Brandon Chez từ một độc giả tò mò của Hacker News năm 2011 đến người sáng lập nền tảng tham khảo giá uy tín nhất ngành phản ánh quá trình trưởng thành của thị trường tiền điện tử. Kinh nghiệm của anh trong việc điều hướng các thất bại sàn giao dịch ban đầu, các vi phạm về an ninh và các scheme thị trường đã biến những thảm họa tiềm năng thành những bài học đắt giá. Quan trọng hơn, sự nhấn mạnh của anh về trách nhiệm cá nhân, kiến thức công nghệ và tầm nhìn dài hạn tạo thành một mẫu hình để vượt qua một ngành đầy biến động và đổi mới. Trong một lĩnh vực thường bị chi phối bởi các câu chuyện làm giàu nhanh chóng, sự kiên trì âm thầm của anh về kiến thức nền tảng và rủi ro có tính toán là một tiếng nói phản kháng — một tiếng nói dự báo chính xác qua từng chu kỳ thị trường.