Sau khi giảm 50%, thị trường tiền mã hóa sẽ đi về đâu?

Bitcoin, từng được gọi là “máy tạo giàu có”, đã mất đi một nửa giá trị trong vòng bốn tháng, khiến 570.000 nhà đầu tư bị cháy tài khoản, 2,5 tỷ USD tiêu tan. Thị trường tiền mã hóa đón nhận một “mùa đông” mới, nhưng lần này tình hình còn phức tạp hơn trước. Ngày 6 tháng 2, Bitcoin đã rơi xuống dưới mức 65.000 USD, thấp nhất là 59.800 USD, giảm hơn 50% so với đỉnh cao lịch sử 126.223 USD thiết lập vào tháng 10 năm 2025. Toàn bộ thị trường tiền mã hóa trong vòng chưa đầy bốn tháng đã bốc hơi gần 2 nghìn tỷ USD vốn hóa. Tâm lý hoảng loạn lan rộng, chỉ số sợ hãi và tham lam của tiền mã hóa đã giảm xuống mức 7, mức thấp kỷ lục, cho thấy thị trường đang trong trạng thái “cực kỳ sợ hãi”.

Sau cú sập: Nhiều yếu tố tiêu cực đồng thời tác động
Chuyến sập này không phải do một nguyên nhân đơn lẻ, mà là kết quả của sự cộng hưởng nhiều yếu tố tiêu cực như môi trường vĩ mô xấu đi, dòng vốn chảy ngược, cấu trúc thị trường yếu ớt. Giá Bitcoin có mối liên hệ chặt chẽ với thanh khoản của thị trường tài chính Mỹ. Việc Trump đề cử Kevin Woorh làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang, người ủng hộ chính sách thắt chặt bằng cách thu hẹp bảng cân đối, đã gây áp lực lên các tài sản rủi ro toàn cầu. Việc rút ròng lớn khỏi các quỹ ETF giao dịch chứng khoán Bitcoin tại Mỹ cũng là một trong những nguyên nhân chính gây sụp đổ. Tháng 1 năm nay, dòng tiền chảy ra khỏi ETF Bitcoin giao ngay của Mỹ vượt quá 3 tỷ USD trong tháng, trước đó vào tháng 11 và 12, lần lượt rút ra khoảng 7 tỷ USD và 2 tỷ USD. Việc các tổ chức lớn rút vốn hàng loạt khiến khả năng thị trường tiếp nhận vốn bị hạn chế nghiêm trọng. Nhà phân tích của Deutsche Bank nhận định: “Sự giảm sút quan tâm của các nhà đầu tư truyền thống đối với tài sản mã hóa đang diễn ra, tâm lý bi quan chung về tiền mã hóa ngày càng gia tăng.” Giao dịch ký quỹ cũng trở thành yếu tố làm tăng đà giảm. Dữ liệu của CoinGlass cho thấy trong 24 giờ qua, hơn 570.000 nhà đầu tư đã bị thanh lý vị thế. Nhiều người sử dụng đòn bẩy 20 lần, 50 lần hoặc thậm chí 100 lần, nghĩa là chỉ cần biến động giá từ 2% đến 5% là có thể bị “cuốn khỏi thị trường”.

Chuyển biến trong câu chuyện thị trường: Niềm tin vào “vàng kỹ thuật số” đang bị thử thách
Bitcoin lâu nay được quảng bá như một công cụ chống lạm phát, được mệnh danh là “vàng kỹ thuật số”, nhưng trong đợt điều chỉnh này, nó lại thể hiện rõ hơn như một tài sản rủi ro cao. Hệ số tương quan 30 ngày giữa Bitcoin và Chỉ số Nasdaq 100 đã tăng lên 0,72, cho thấy hai thị trường này có xu hướng biến động cùng nhau rõ rệt. Khi tâm lý lo lắng lan rộng, Bitcoin và các cổ phiếu công nghệ đều rất nhạy cảm với thanh khoản vĩ mô và biến động lãi suất, gần như chia sẻ cùng nhóm nhà đầu tư. “Bản chất của Bitcoin là một tài sản đầu cơ rủi ro cao,” ông Zhang Xinyuan, trưởng nhóm tư vấn của Công ty Tư vấn Kofound, nhận định, “Bitcoin và các tài sản mã hóa khác không có giá trị thực sự cố định, giá của chúng hoàn toàn phụ thuộc vào dòng tiền và tâm lý thị trường, dễ bị ảnh hưởng bởi đòn bẩy và các câu chuyện dẫn dắt, biến động còn vượt xa các tài sản truyền thống.” Từ khóa “mùa đông lạnh” lại được nhắc đến nhiều lần. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ám chỉ rằng chính phủ Mỹ sẽ không cứu trợ tiền mã hóa, điều này phá vỡ kỳ vọng của thị trường về khả năng “bảo vệ” của chính phủ, từ đó làm gia tăng áp lực bán tháo.

Suy nghĩ ngược: Đáy thị trường có thể đã lộ diện
Trong bối cảnh thị trường đầy bi quan, một số nhà đầu tư theo chiều ngược lại cho rằng mức 60.000 USD đã trở thành đáy của chu kỳ này. Chỉ số sợ hãi và tham lam của tiền mã hóa lập mức thấp kỷ lục, thường thì những cảm xúc cực đoan này lại là tín hiệu cho thấy thị trường đã chạm đáy. Michaël van de Poppe, sáng lập của MN Capital, nhận định: “Chỉ số này cùng với chỉ số RSI đều cho thấy thị trường đang trong trạng thái quá bán sâu, tình huống tương tự đã từng xuất hiện trong đợt giảm giá năm 2018 và trong đợt sụp đổ do dịch bệnh vào tháng 3 năm 2020, điều này có thể tạo điều kiện cho sự phục hồi.” Biểu đồ thanh lý của CoinGlass cho thấy nếu giá Bitcoin tăng khoảng 10.000 USD, có thể sẽ kích hoạt hơn 5,45 tỷ USD các vị thế short bị thanh lý, trong khi nếu giảm về mức 60.000 USD, chỉ số này sẽ là 2,4 tỷ USD, sự mất cân đối này có thể thúc đẩy các vị thế short bắt đáy. Một số phân tích cho rằng, thị trường hiện đã rơi vào vùng quá bán, có khả năng sẽ xuất hiện phản ứng kỹ thuật ngắn hạn. Mức 60.000 USD trở thành ngưỡng quan trọng ngắn hạn của Bitcoin, và xu hướng tiếp theo sẽ phụ thuộc vào quá trình giảm đòn bẩy, dòng vốn chảy trở lại và các biến đổi cận biên của môi trường vĩ mô.

Hướng đi tương lai: Chuyển đổi cấu trúc thay thế chu kỳ đầu cơ
Các tổ chức nghiên cứu hàng đầu dần đi đến thống nhất: “Thời kỳ của chu kỳ đầu cơ thuần túy đang khép lại.” Thay vào đó, thị trường sẽ chuyển sang trạng thái trưởng thành về mặt cấu trúc, do các yếu tố như thanh khoản đồng thuận, xây dựng hạ tầng và hợp nhất ngành thúc đẩy. Ngành công nghiệp tiền mã hóa đang chuyển từ “điên cuồng đầu cơ” sang “hồi sinh giá trị,” và quá trình này là bước cần thiết để xây dựng hạ tầng tài chính đáng tin cậy cho thế hệ tiếp theo. Giá trị trong tương lai sẽ tập trung nhiều hơn vào các token sở hữu chia sẻ doanh thu và các dự án có ứng dụng thực tế trong đời sống.

Bốn trụ cột cốt lõi sẽ định hình lại tương lai của tiền mã hóa: sự trỗi dậy của tài chính gốc blockchain, sự trở lại của giá trị token, quyền riêng tư trở thành hạ tầng cốt lõi, sự hợp nhất sâu sắc giữa AI và blockchain. Những thay đổi này đánh dấu sự chuyển dịch từ “cơn sốt vàng” ồn ào sang “xây dựng thành phố” yên tĩnh hơn. Đến năm 2026, thị trường tiền mã hóa sẽ hướng tới chuyên nghiệp hóa và hệ thống hóa hơn, với đặc trưng là chuyển từ dựa vào tín dụng tương lai và kỳ vọng mơ hồ sang đánh giá dựa trên các yếu tố thực tế như nền tảng cơ bản, khả năng sinh lời và tính bền vững của dòng tiền.

Chiến lược đầu tư: Quản lý rủi ro trở thành ưu tiên hàng đầu
Trong đợt sụp đổ này, rủi ro từ các hợp đồng đòn bẩy cao đã lộ rõ. Sử dụng đòn bẩy có nghĩa là nhà đầu tư có thể kiểm soát vị thế lớn hơn với số vốn nhỏ hơn, điều này vừa tăng khả năng sinh lợi, vừa làm tăng nguy cơ thua lỗ lớn. “Nhà đầu tư cần đặc biệt chú ý tránh quá liều và hành xử theo cảm xúc,” ông Yu Jianing, Chủ tịch luân phiên của Hội đồng phân tích tài sản kỹ thuật số đăng ký tại Hong Kong, nhấn mạnh, “đặc biệt là các giao dịch đòn bẩy cao trong thị trường tài sản số, dù có thể mang lại lợi nhuận cao trong ngắn hạn, nhưng cũng có thể gây ra thua lỗ nặng nề khi giá biến động mạnh.” Quản lý vị thế là yếu tố sống còn. Nhà đầu tư cần tự hỏi: nếu ngày mai giảm tiếp 50%, tôi có chịu nổi không? Nếu không, chứng tỏ vị thế của bạn quá nặng. Trong thời kỳ thị trường bất định cao, việc hiểu rõ đặc tính rủi ro cao của tiền mã hóa và các mối liên hệ phức tạp của nó còn quan trọng hơn cả dự đoán biến động ngắn hạn. Khi thị trường dần trưởng thành, logic phát triển dài hạn của ngành tiền mã hóa vẫn chưa thay đổi căn bản. Khi quá trình giảm đòn bẩy hoàn tất, dòng vốn ETF chảy ra chậm lại, nhu cầu thực bắt đầu hấp thụ cung trên thị trường, áp lực bán tháo sẽ dần giảm, và đợt phục hồi có thể chính thức bắt đầu. Thị trường tiền mã hóa trong tương lai sẽ chú trọng nhiều hơn vào giá trị thực chất thay vì các câu chuyện hư ảo. Những dự án tồn tại được chắc chắn sẽ là những dự án xây dựng các trụ cột dài hạn về thể chế, tài sản, an toàn và trí tuệ.