Cuộc Cá cược Đầu tư Công nghệ Thông tin 1 Tỷ USD: Tại sao cược của Warren Buffett vào TSMC trở thành quyết định rời bỏ đắt giá nhất của ông

Khi nhà đầu tư huyền thoại Warren Buffett từ chức CEO của Berkshire Hathaway vào tháng 1 năm 2025, ông để lại một danh mục đầu tư đã tạo ra lợi nhuận gần như không thể hiểu nổi. Cổ phiếu hạng A của ông đạt mức tăng tích lũy vượt quá 6.100.000% dưới sự lãnh đạo của ông—một thành tích dựa trên các nguyên tắc đầu tư không lay chuyển được. Tuy nhiên, ngay cả các ông lớn trong lĩnh vực tài chính cũng không miễn nhiễm với những sai lầm đắt giá, đặc biệt trong các lĩnh vực phát triển nhanh như đầu tư vào CNTT. Một quyết định then chốt là rút khỏi Taiwan Semiconductor Manufacturing (TSMC) đã cho thấy rõ mức độ đắt đỏ của việc rời bỏ triết lý cốt lõi của ông.

Nền tảng của Triết lý Đầu tư CNTT của Buffett

Trước khi xem xét những gì đã sai, điều quan trọng là hiểu điều gì đã làm cho phương pháp đầu tư CNTT và thị trường rộng lớn của Buffett trở nên hiệu quả liên tục trong sáu thập kỷ. Thành công của ông không dựa trên việc theo đuổi xu hướng hay dự đoán thị trường—mà xuất phát từ các nguyên tắc kỷ luật, đã được kiểm chứng theo thời gian, vượt qua các chu kỳ kinh tế.

Điểm đặc trưng nhất của Buffett là cam kết sở hữu dài hạn. Thay vì xem việc mua cổ phiếu như các công cụ giao dịch ngắn hạn, ông mua cổ phần với ý định rõ ràng là giữ trong nhiều năm, thậm chí hàng thập kỷ. Ông nhận thức rằng thị trường trải qua các chu kỳ bùng nổ và suy thoái không thể tránh khỏi, nhưng ông nắm bắt một điều quan trọng: các giai đoạn mở rộng vượt xa các giai đoạn suy thoái trong khung thời gian dài. Hiểu biết này trở nên đặc biệt phù hợp với đầu tư CNTT, nơi mà sự gián đoạn công nghệ có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững.

Giá trị là một trong những sở thích khác của ông. Buffett phân biệt rõ ràng giữa việc mua các doanh nghiệp xuất sắc với mức giá hợp lý và các công ty trung bình với mức chiết khấu lớn. Khi tâm lý thị trường trở nên bi quan và giá cổ phiếu lệch khỏi giá trị cơ bản—đặc biệt trong các ngành chu kỳ—ông kiên nhẫn tích lũy vị thế.

Trụ cột thứ ba là tập trung vào các rào cản cạnh tranh và vị thế thống trị ngành. Trong đầu tư CNTT, Buffett tìm kiếm các công ty có lợi thế bền vững: hiệu ứng mạng, chi phí chuyển đổi hoặc khả năng công nghệ độc đáo mà các đối thủ khó có thể sao chép. Ông thích sở hữu các doanh nghiệp dẫn đầu có sức mạnh định giá và vị trí thị trường được bảo vệ.

Cuối cùng, niềm tin là yếu tố cực kỳ quan trọng. Buffett hướng tới các doanh nghiệp quản lý tốt, xây dựng lòng trung thành sâu sắc từ khách hàng. Ông hiểu rằng niềm tin của doanh nghiệp có thể biến mất trong chớp mắt nhưng mất nhiều năm để xây dựng lại—một nguyên tắc ngày càng quan trọng trong các ngành CNTT phụ thuộc vào dữ liệu khách hàng và an ninh mạng.

Cơ hội TSMC và Sai lầm Chiến lược

Trong quý III năm 2022, Berkshire Hathaway bắt đầu một động thái theo đúng kiểu Buffett. Thị trường đang trải qua một đợt suy thoái đáng kể—điều kiện lý tưởng để xác định các lệch giá. Công ty đã mua hơn 60 triệu cổ phiếu của Taiwan Semiconductor Manufacturing, cam kết khoảng 4,12 tỷ đô la Mỹ. Lập luận của ông có vẻ hợp lý: TSMC là nhà sản xuất chip hàng đầu thế giới, sản xuất các loại bán dẫn tiên tiến phục vụ hạ tầng trí tuệ nhân tạo.

Lợi thế công nghệ của TSMC là đáng gờm. Quá trình chip-on-wafer-on-substrate (CoWoS) đặc biệt của công ty xếp chồng các đơn vị xử lý đồ họa với bộ nhớ băng thông cao—đúng như các trung tâm dữ liệu AI cần. Apple, Nvidia, Broadcom, Intel và AMD đều phụ thuộc vào năng lực sản xuất của TSMC. Chíp bán dẫn đang ở ngưỡng của cuộc cách mạng AI, và TSMC giữ vị trí then chốt như một cổng kiểm soát quan trọng.

Tuy nhiên, vị thế của Buffett trong TSMC đã chứng tỏ là rất ngắn—chỉ kéo dài khoảng từ năm đến chín tháng. Các hồ sơ SEC Form 13F cho thấy Berkshire đã bán 86% cổ phần của mình trong quý IV năm 2022, hoàn toàn thoái lui vào quý I năm 2023. Trong các cuộc trò chuyện với các nhà phân tích Phố Wall vào tháng 5 năm 2023, Buffett giải thích lý do: “Tôi không thích vị trí của nó, và tôi đã đánh giá lại điều đó.” Các bình luận của ông gần như chắc chắn đề cập đến Đạo luật CHIPS và Khoa học, được ban hành năm 2022 dưới thời Tổng thống Biden, nhằm thúc đẩy sản xuất chất bán dẫn trong nước Mỹ. Sau luật này, các kiểm soát xuất khẩu của Mỹ đã thắt chặt đáng kể, hạn chế xuất khẩu các chip AI cao cấp sang Trung Quốc.

Buffett rõ ràng lo ngại rằng các hạn chế xuất khẩu tương tự hoặc các rắc rối địa chính trị sẽ làm suy yếu vị thế cạnh tranh hoặc đà tăng trưởng của TSMC. Đó là một mối lo hợp lý—nhưng thời điểm ông rút lui đã gây ra thảm họa.

Khi Xu hướng Đầu tư CNTT Vượt Qua Các Lo Ngại Vĩ Mô

Điều Buffett không thể dự đoán hoàn toàn là sự tăng tốc bùng nổ của việc áp dụng AI và cuộc khủng hoảng cung cấp chíp diễn ra nhanh chóng. Các GPU của Nvidia trở thành thiết yếu để huấn luyện các mô hình AI, tạo ra nhu cầu không thể thỏa mãn. Các tồn đọng về chíp kéo dài hàng tháng, và TSMC phải chạy đua mở rộng năng lực sản xuất CoWoS một cách mạnh mẽ từng tháng.

Tốc độ tăng trưởng của TSMC không chỉ tăng mà còn bùng nổ. Giá cổ phiếu của công ty theo đó cũng tăng vọt. Đến tháng 7 năm 2025, TSMC đã gia nhập câu lạc bộ vốn hóa thị trường nghìn tỷ đô la, trở thành một trong mười hai công ty đại chúng đạt được cột mốc này.

Các con số kể một câu chuyện rõ ràng. Nếu Berkshire giữ nguyên vị thế ban đầu mà không bán bất kỳ cổ phiếu nào, khoản đầu tư 4,12 tỷ đô la đó sẽ đã tăng lên gần 20 tỷ đô la vào cuối tháng 1 năm 2026. Thay vào đó, việc Buffett rời khỏi sớm đã khiến công ty của ông mất khoảng 16 tỷ đô la lợi nhuận chưa thực hiện được. Đó là một lời nhắc nhở đau đớn về việc rời bỏ các nguyên tắc đầu tư CNTT cốt lõi—đặc biệt là cam kết giữ lâu dài—có thể gây thiệt hại vô cùng lớn.

Bài Học Rộng Hơn cho Đầu tư CNTT Dài Hạn

Chương này nổi bật vì nó vi phạm gần như mọi nguyên tắc Buffett đã dạy về thành công đầu tư bền vững. Ông đã mua trong một đợt suy thoái thực sự của thị trường khi giá phản ánh các lệch giá trị. TSMC sở hữu rào cản công nghệ mà ông luôn tìm kiếm. Doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh rõ ràng trong một ngành mới nổi, có tốc độ tăng trưởng cao.

Tuy nhiên, các lo ngại ngắn hạn về rủi ro địa chính trị đã vượt qua niềm tin dài hạn của ông. Buffett đã để ảnh hưởng bởi sự không chắc chắn về chính sách thay vì giữ vững niềm tin vào vị thế cạnh tranh cơ bản của TSMC trong hệ sinh thái hạ tầng AI. Đó là một sai lầm hiếm gặp về kỷ luật—nhưng lại là bài học quý giá cho bất kỳ ai theo đuổi chiến lược đầu tư CNTT.

CEO mới của Berkshire, Greg Abel, có khả năng sẽ đảm bảo công ty quay trở lại việc tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc đầu tư này. Trải nghiệm đắt giá với TSMC nhấn mạnh rằng đầu tư CNTT dựa trên niềm tin dài hạn vẫn vượt trội hơn so với các hoạt động giao dịch phản ứng theo các biến động chính sách hoặc địa chính trị ngắn hạn. Thị trường luôn thưởng cho sự kiên nhẫn và phân tích cơ bản nhiều hơn là các quyết định rút lui chiến thuật dựa trên nỗi sợ hãi, đặc biệt trong các ngành chuyển đổi như trí tuệ nhân tạo, nơi mà các hạn chế cung ứng và tăng trưởng nhu cầu cấu trúc hỗ trợ các chu kỳ tăng giá kéo dài.