Hopium và Copium trong tiền điện tử - khi hy vọng trở thành sự trốn thoát khỏi thực tại

Trong thế giới tiền điện tử, các nhà đầu tư thường xuyên đối mặt với thử thách tâm lý: làm thế nào để chấp nhận thực tế của thị trường? Chính điều này liên quan đến hai thuật ngữ phổ biến: “hopium” và “copium”. Mặc dù nghe có vẻ giống nhau và thường được sử dụng thay thế cho nhau, chúng mô tả các cơ chế tâm lý hoàn toàn khác nhau ảnh hưởng đến quyết định đầu tư.

Hopium bắt đầu từ đâu, và copium kết thúc ở đâu?

Sự khác biệt cơ bản giữa hai thuật ngữ này là hướng của cảm xúc. Hopium thực chất là sự kết hợp giữa từ “hy vọng” (hope) và “opium”, thể hiện bản chất của nó - một dạng nghiện tâm lý dựa trên những kỳ vọng vô căn cứ. Trong khi đó, copium là sự kết hợp giữa “đối phó” (coping) và “opium”, mô tả cơ chế phòng vệ của tâm lý khi thực tế quá đau đớn để chấp nhận. Nói cách khác, hopium nhìn về tương lai đầy hy vọng, còn copium tìm kiếm sự an ủi trong hiện tại.

Hopium - khi nhà đầu tư tin trái với thực tế

Hopium mô tả nhà đầu tư đặt toàn bộ hy vọng vào các khoản vốn đã bị đóng băng. Ví dụ điển hình là người mua một đồng coin phi tập trung ở đỉnh chu kỳ, và giờ kiên quyết khẳng định rằng “chẳng bao lâu nữa sẽ phi lên mặt trăng”, mặc dù tất cả các chỉ số cơ bản đều phản bác điều đó. Nhà đầu tư bị mê hoặc bởi hopium bỏ qua dữ liệu thực tế - khối lượng giảm, cá mập rút lui hoặc sự giảm sút quan tâm của cộng đồng. Đây là hình thức tự vệ tâm lý qua việc từ chối thực tại.

Copium - thích nghi với điều không thể thay đổi

Copium xuất hiện khi thực tế đã quá rõ ràng để phủ nhận. Đó là khoảnh khắc nhà đầu tư phải chấp nhận rằng họ đã mất tiền. Thay vì chờ đợi phép màu, họ bắt đầu tìm kiếm các lý do tâm lý: “Thị trường bị thao túng”, “Tất cả chính trị gia đều phản bội”, “Toàn bộ ngành đang tham nhũng”. Copium không phải là phủ nhận - đó là cơ chế phức tạp của việc sống chung với nỗi đau, nhưng không chịu trách nhiệm. Đó như là chấp nhận thực tại, nhưng kèm theo lời phàn nàn như một nền tảng.

Các ví dụ thực tế từ danh mục đầu tư của nhà đầu tư

Trong thực tế hàng ngày, thị trường cung cấp vô số ví dụ về cả hai hiện tượng này. Hopium thường xuất hiện trong giai đoạn tăng giá mạnh: khi Bitcoin tiến gần các đỉnh mới, các nhà đầu tư đã mua ở mức cao bắt đầu tạo ra các lý thuyết về lý do tại sao altcoin nhỏ của họ nhất định phải tăng nhanh hơn BTC. Trong khi đó, copium chiếm ưu thế trong thời kỳ giảm giá - khi đó, người ta nghe thấy các lời phàn nàn về “mánh khóe” (các nhà thao túng từ Phố Wall), các cuộc thảo luận về âm mưu lớn, mà “chưa bao giờ xảy ra nếu ai đó không cho phép từ trên xuống”.

Tác động tiêu cực của hai thuật ngữ

Điều thú vị là cả hopium lẫn copium đều mang một nhãn hiệu rõ ràng mang tính tiêu cực trong cộng đồng. Cả hai thuật ngữ đều được dùng để phê phán - hoặc là sự lạc quan vô vọng, hoặc là sự chế giễu những ai đã mất tiền và tìm cách biện hộ. Điều này cho thấy các nhà đầu tư có kinh nghiệm nhận thức rõ các cạm bẫy tâm lý của cảm xúc thuần túy. Lý tưởng nhất là giữ ở mức trung lập giữa hai cực đoan - vì cả niềm hy vọng mù quáng lẫn việc biện hộ phòng vệ cho thất bại đều dẫn đến những quyết định sai lầm trong tương lai.

Cuối cùng, việc hiểu rõ sự khác biệt giữa hopium và copium là bước đầu tiên để đầu tư một cách tỉnh táo hơn. Khi bạn nhận biết được liệu mình đang nuôi dưỡng kỳ vọng vô vọng hay đang trốn tránh thực tại qua copium, bạn có thể đưa ra các quyết định hợp lý hơn dựa trên dữ liệu, chứ không phải cảm xúc.