Chen Zhi: Từ khởi đầu khiêm tốn đến kẻ chủ mưu lừa đảo tiền mã hóa tại Campuchia

Một doanh nhân người Trung Quốc 37 tuổi tên Chen Zhi từng đứng ở đỉnh cao quyền lực tại Campuchia, điều hành một đế chế kinh doanh rộng lớn trị giá hàng tỷ đô la. Tuy nhiên, sự thăng tiến nhanh chóng từ chủ quán internet đến ông trùm của những gì chính quyền Mỹ mô tả là “một trong những vụ lừa đảo tài chính lớn nhất lịch sử” nay trở thành một câu chuyện cảnh báo về cách mà sự giàu có và mối quan hệ chính trị có thể che giấu tội phạm—cho đến khi lực lượng thực thi pháp luật quốc tế đến nơi.

Hình thành một Doanh nhân: Giấc mơ Campuchia của Chen Zhi

Sinh ra tại Phúc Kiến, Trung Quốc vào tháng 12 năm 1987, Chen Zhi bắt đầu sự nghiệp với những dự án khiêm tốn. Anh giúp đỡ các doanh nghiệp gia đình và điều hành một quán internet, thể hiện khả năng kinh doanh sớm trong quê hương mình. Tuy nhiên, sự chuyển biến thực sự xảy ra vào khoảng năm 2011 khi Chen Zhi quyết định rời Trung Quốc và chuyển đến Campuchia, nhận thấy những cơ hội kinh tế chưa được khai thác ở Đông Nam Á.

Thời điểm đó đã rất đúng đắn. Khi nền kinh tế Campuchia mở cửa đón đầu đầu tư nước ngoài và vốn Trung Quốc đổ vào khu vực, Chen Zhi đã tự định vị mình trung tâm của cơn sốt bất động sản. Chỉ trong vòng bốn năm sau khi đến, anh thành lập Tập đoàn Prince Holding vào năm 2015, một bước đi đã hoàn toàn thay đổi vận mệnh của anh. Những gì bắt đầu như một dự án bất động sản nhanh chóng phát triển thành một thứ gì đó còn tham vọng hơn và còn đen tối hơn những gì bề ngoài thể hiện.

Xây dựng một Tập đoàn: Sự Phát triển Chớp Nhoáng của Prince Group

Sự mở rộng của Prince Holding Group thật đáng kinh ngạc. Các hoạt động bất động sản của công ty đã biến đổi toàn bộ các khu vực—đặc biệt là Sihanoukville, nơi các dự án của Chen Zhi đã giúp biến đổi từ một thị trấn ven biển yên tĩnh thành trung tâm casino nhộn nhịp. Theo các báo cáo, tổng vốn đầu tư bất động sản của Prince Group tại Campuchia đạt khoảng $2 tỷ đô la, với các dự án tiêu biểu như Trung tâm Mua sắm Prince Plaza tại Phnom Penh trở thành những biểu tượng.

Sự ham muốn phát triển của Chen Zhi vượt ra ngoài bất động sản. Năm 2018, anh đã được cấp phép ngân hàng đầy đủ và thành lập Ngân hàng Prince, đánh dấu bước chân vào lĩnh vực dịch vụ tài chính. Danh mục của tập đoàn nhanh chóng đa dạng hóa để bao gồm các sản phẩm tiêu dùng, các dự án thương mại, và hoạt động tại hơn 30 quốc gia và khu vực. Trên bề mặt, Prince Group dường như là một tập đoàn đa quốc gia hợp pháp, và Chen Zhi xây dựng hình ảnh như một nhà từ thiện qua Quỹ Prince, dường như dành riêng cho sự phát triển của Campuchia.

Đế chế ẩn giấu: Bên trong nhà máy lừa đảo

Phía sau những tòa nhà chọc trời lấp lánh và bộ mặt kinh doanh đáng kính là một hoạt động tội phạm quy mô lớn. Các cuộc điều tra của Bộ Tư pháp Mỹ phát hiện rằng Prince Group vận hành ít nhất 10 hoạt động lừa đảo quy mô lớn trên khắp Campuchia, đặc biệt tập trung vào các “kế hoạch giết heo”—những trò lừa đảo đầu tư tinh vi đã lừa đảo nạn nhân trên toàn cầu, trong đó người Mỹ là những nạn nhân bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Các hoạt động này được mô tả là “nhà máy lừa đảo kín đáo.” Trong các khu công nghiệp trên khắp Campuchia, nhóm này duy trì các “trang trại điện thoại” trang bị hàng trăm nghìn thiết bị và máy tính, vận hành hàng chục nghìn tài khoản mạng xã hội giả cùng lúc. Những công nhân bị buộc phải làm việc—giam giữ trong điều kiện như nhà tù—bị ép buộc thực hiện các vụ lừa đảo dưới đe dọa bạo lực và tra tấn. Quy mô đau thương của con người này đã được ghi nhận bởi Phó Tổng Chưởng lý Mỹ John Eisenberg, người nhấn mạnh rằng hoạt động tội phạm này “được xây dựng trên nỗi đau của con người” chính nó.

Để che giấu nguồn lợi bất hợp pháp, Chen Zhi đã tổ chức các kế hoạch rửa tiền tinh vi. Nhóm này chuyển tiền qua các hoạt động khai thác tiền điện tử liên kết và các nền tảng cờ bạc trực tuyến, làm rõ hơn nguồn gốc tội phạm của số tiền này. Các công ty vỏ bọc thành lập tại các trung tâm tài chính offshore như Quần đảo Virgin Anh đã trở thành nơi chứa tiền rửa, sau đó được tái đầu tư vào bất động sản nước ngoài để hợp pháp hóa nguồn thu.

Mua quyền lực chính trị: Cách Chen Zhi trở thành Công tước

Sự thăng tiến của Chen Zhi trong cấu trúc quyền lực của Campuchia cũng tính toán như sự mở rộng kinh doanh của anh. Sau khi có quốc tịch Campuchia, anh đã tận dụng số tài sản tích lũy để xây dựng các mối quan hệ với các tầng lớp cao nhất của đất nước. Năm 2017, anh được bổ nhiệm làm cố vấn Bộ Nội vụ theo sắc lệnh hoàng gia, một danh hiệu tương đương với một quan chức chính phủ cao cấp. Ảnh hưởng của anh còn sâu sắc hơn khi trở thành cố vấn cá nhân của Thủ tướng Hun Sen, một trong những nhân vật quyền lực nhất của Campuchia.

Sự hội nhập chính trị này mang lại phần thưởng rõ ràng. Tháng 7 năm 2020, Chen Zhi nhận được danh hiệu “Công tước,” do hoàng gia ban tặng vì những đóng góp được cho là vào sự phát triển kinh tế của Campuchia. Danh hiệu này, do Thủ tướng Hun Sen trực tiếp trao tặng, nâng cao vị thế của Chen Zhi vượt ra ngoài một doanh nhân bình thường. Anh đã trở thành thành viên của giới tinh hoa Campuchia, thường xuyên tham dự các hoạt động cấp cao của chính phủ và có ảnh hưởng lan tỏa vào các hành lang quyền lực.

Ngay cả sau khi Hun Sen từ chức vào năm 2023 và con trai ông, Hun Manet, lên làm Thủ tướng, Chen Zhi được cho là vẫn giữ vị trí cố vấn của mình, chứng tỏ mạng lưới chính trị của anh vẫn bền vững. Quốc tịch kép Anh và Campuchia, cùng với sự giàu có và các mối quan hệ, đã tạo ra một trạng thái gần như không thể chạm tới—một “nơi trú ẩn an toàn” dường như không thể lay chuyển bởi áp lực bên ngoài.

Sự phán xét: Các lệnh trừng phạt của Mỹ và Anh làm rung chuyển Campuchia

Bong bóng vỡ tan đột ngột khi chính phủ Mỹ và Anh đồng loạt công bố các lệnh trừng phạt chống lại Chen Zhi và Prince Group. Bộ Tư pháp Mỹ đã truy tố anh về các tội danh lừa đảo qua điện thoại và rửa tiền, tịch thu hơn $15 tỷ đô la Bitcoin—một trong những vụ tịch thu tiền điện tử lớn nhất lịch sử. Đồng thời, Bộ Ngoại giao Anh đã phong tỏa các tài sản có giá trị của Anh, bao gồm một biệt thự trị giá 12 triệu bảng trên Đại lộ Avenue Road tại London và một tòa nhà văn phòng trị giá 100 triệu bảng trên Fenchurch Street, cùng nhiều bất động sản khác.

Chính phủ Campuchia, bị mắc kẹt giữa việc bảo vệ một trong những doanh nhân có ảnh hưởng nhất và duy trì quan hệ quốc tế, đã chọn thái độ khá mơ hồ. Các quan chức Bộ Nội vụ nhấn mạnh rằng Prince Group “luôn tuân thủ pháp luật” và sẽ hợp tác với các yêu cầu quốc tế dựa trên bằng chứng. Tuy nhiên, đáng chú ý là, Campuchia chưa từng truy tố Chen Zhi hay mở cuộc điều tra nội bộ về các hoạt động của anh—một sự im lặng mà nhiều nhà phân tích cho rằng phản ánh ảnh hưởng tiếp tục của anh trong các cấu trúc quyền lực của đất nước.

Từ Thế hệ đến Suy tàn: Tương lai không chắc chắn của Chen Zhi

Câu chuyện của Chen Zhi phản ánh một chân lý cơ bản về quyền lực trong các nền kinh tế đang phát triển: sự giàu có và các mối quan hệ chính trị có thể mua được sự hợp pháp, nhưng không thể bảo vệ cá nhân khỏi hệ thống pháp luật quốc tế mãi mãi. Quy mô hoạt động tội phạm của anh—liên quan đến buôn người, lừa đảo quốc tế và rửa tiền xuyên lục địa—cuối cùng đã quá lớn để kiểm soát trong phạm vi biên giới của Campuchia.

Với các cuộc điều tra quốc tế đang diễn ra và hàng tỷ tài sản bị phong tỏa, Chen Zhi đối mặt với khả năng sụp đổ nhanh chóng khỏi vinh quang. Trạng thái “nơi trú ẩn an toàn” của anh đã bị phá vỡ bởi áp lực bên ngoài, và trong khi chính phủ Campuchia duy trì thái độ ngoại giao thận trọng, những ngày thống trị không thể tranh cãi của anh có vẻ đang kết thúc. Những gì còn lại để xem là liệu giới tinh hoa chính trị của Campuchia cuối cùng có che chở cho anh hay không, hay liệu sức mạnh của các lệnh trừng phạt quốc tế cuối cùng sẽ xuyên thủng các hàng rào bảo vệ mà các mối quan hệ của anh đã dựng lên.