Thuế quan Trump đối mặt rủi ro pháp lý, biến động Bitcoin có thể bùng nổ

Tòa án Tối cao Mỹ sẽ quay lại làm việc vào ngày 9/1 sau bốn tuần tạm nghỉ, với một phán quyết kinh tế có thể mang tính bước ngoặt: liệu chính quyền Tổng thống Donald Trump có áp đặt hợp pháp các mức thuế quan diện rộng dựa trên quyền khẩn cấp hay không, hay các biện pháp này đã vượt quá giới hạn mà Quốc hội cho phép.

Các nền tảng thị trường dự đoán hiện chỉ đánh giá khả năng chính phủ giành chiến thắng ở mức 23–30%. Trong khi đó, Bộ Tài chính Mỹ đã đề cập đến khả năng phải hoàn trả hàng chục tỷ đô tiền thuế, đồng thời thất thu vài trăm tỷ đô trong vòng một thập kỷ nếu các mức thuế bị bác bỏ.

Trái ngược với tầm quan trọng của sự kiện, thị trường phái sinh Bitcoin gần như không phản ánh tâm lý phòng vệ. Biến động hàm ý kỳ hạn 7 ngày đang ở gần mức thấp nhất nhiều tháng, với skew 25-delta nghiêng nhẹ về phía quyền chọn mua. Funding rate hợp đồng tương lai vĩnh cửu dao động quanh 0,0076–0,0094% mỗi 8 giờ, thấp hơn đáng kể so với các giai đoạn đòn bẩy quá nóng.

Trong bối cảnh đó, chỉ số USD đã giảm khoảng 9,5% so với cùng kỳ năm trước, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm xoay quanh 4,2%, còn thị trường chứng khoán khép lại năm 2025 gần vùng đỉnh lịch sử.

Sự lệch pha là rất rõ: Washington và các nền tảng dự đoán coi phán quyết sắp tới như một sự kiện vĩ mô nhị phân, nhưng cả thị trường đa tài sản lẫn phái sinh Bitcoin đều chưa định giá một “cú sốc thuế quan” rõ ràng.

Không có xu hướng rõ rệt, nhưng rủi ro biến động cao

Các mức thuế “Ngày Giải Phóng” của ông Trump được áp đặt vào tháng 4/2025, dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) năm 1977 – một đạo luật vốn chủ yếu dành cho các mối đe dọa an ninh quốc gia.

Hai tòa án cấp dưới đã phán quyết rằng việc áp thuế này là trái luật, cho rằng IEEPA đã bị diễn giải vượt quá ý định ban đầu của Quốc hội. Trong phiên điều trần tháng 11, nhiều thẩm phán thuộc các khuynh hướng chính trị khác nhau đều tỏ ra hoài nghi lập luận của chính phủ.

Các mức thuế theo IEEPA hiện chiếm khoảng một nửa tổng nguồn thu thuế quan của Mỹ và được xem là yếu tố góp phần gây áp lực lạm phát, khiến năm 2025 trở thành năm tồi tệ nhất của đồng USD kể từ 2017. Nếu bị hủy bỏ, tác động hoàn thuế và thất thu ngân sách trong 10 năm tới có thể lên tới hàng trăm tỷ USD.

Trên Polymarket, các trader dự đoán xác suất 77% Tòa án Tối cao sẽ ra phán quyết bất lợi cho chính quyền Trump, trong khi con số tại Kalshi thấp hơn, khoảng 69%.

Khoảng cách giữa dự đoán và tiền thật

Dữ liệu từ các thị trường dự đoán cho thấy khả năng Tòa án Tối cao ủng hộ thuế quan chỉ ở mức 23–31%. Tuy nhiên, trên một thị trường ngách nơi các nhà nhập khẩu bán quyền đòi hoàn thuế cho các quỹ phòng hộ, các khoản này đang được giao dịch quanh mức 20–30 cent/USD, ngụ ý xác suất thực tế khoảng 40–45%.

Sự chênh lệch giữa tỷ lệ trên thị trường dự đoán và giá giao dịch các yêu cầu hoàn thuế cho thấy mức độ bất định vẫn còn đáng kể. Đây chính là điều kiện lý tưởng để biến động theo sự kiện có thể bùng nổ nếu phán quyết đi ngược kỳ vọng.

Phái sinh Bitcoin cũng không cho thấy thiên lệch xu hướng rõ ràng, dù biến động có thể gia tăng mạnh sau khi quyết định được công bố.

Chỉ số DVOL của Deribit đã tăng từ 43 vào ngày 1/1 lên đỉnh cục bộ 46,4 vào ngày 5/1, nhưng vẫn nằm trong vùng thấp nhất kể từ cuối tháng 11. Skew quyền chọn mua – bán 25-delta duy trì quanh -1,3 cho cả kỳ hạn 1 tuần và 1 tháng, cho thấy quyền chọn bán ngắn hạn vẫn được định giá nhỉnh hơn, phản ánh nhu cầu phòng vệ giảm giá nhẹ, chứ không phải đặt cược tăng mạnh.

Chỉ số biến động Deribit đã tăng từ 43 vào ngày 1 tháng 1 lên 46,4 vào ngày 5 tháng 1, gần mức thấp nhất kể từ cuối tháng 11 | Ảnh: DeribitFunding rate hợp đồng tương lai tiếp tục duy trì ở mức vừa phải, trong khi OI đã vượt 60 tỷ USD, cho thấy đòn bẩy trong hệ thống là không nhỏ, dù cả chiến lược phòng sập lẫn “vé số tăng giá” đều chưa được săn đón mạnh.

Nếu Tòa án Tối cao gây bất ngờ, biến động nhiều khả năng không đến từ “thông tin mới”, mà từ việc 60 tỷ USD vị thế hiện tại buộc phải tái định giá.

Hai kịch bản, hai cơ chế lan tỏa

Nếu Tòa án giữ nguyên các mức thuế, điều này sẽ đi ngược lại kỳ vọng của thị trường dự đoán và gây bất ngờ cho giới phân tích vĩ mô. Cách diễn giải ban đầu sẽ là: giá nhập khẩu cao và dai dẳng hơn, lạm phát khó quay về mục tiêu, đồng USD mạnh hơn và lợi suất thực tăng.

Kịch bản này thường bất lợi cho cổ phiếu, và Bitcoin nhiều khả năng sẽ phản ứng như một tài sản beta cao, giảm cùng chứng khoán trong nhịp phản xạ ban đầu. Tuy nhiên, về trung hạn, thuế quan kéo dài cũng củng cố câu chuyện rủi ro chính sách và sự mong manh tài khóa của Mỹ – môi trường mà các luận điểm “vàng số” và “tài sản ngoài hệ thống” có thể quay trở lại sau giai đoạn giảm đòn bẩy.

Ngược lại, nếu Tòa án bác bỏ thuế quan – kịch bản đang được xem là cơ sở – điều này xác nhận kỳ vọng hiện tại trên Phố Wall. Việc hủy bỏ thuế tương đương một cú sốc giảm lạm phát từ phía cung, đồng thời có thể tạo lực đẩy cho doanh nghiệp nếu các khoản hoàn thuế được thực hiện.

Phản ứng tức thì nhiều khả năng là USD yếu hơn, lợi suất dài hạn giảm, chênh lệch tín dụng thu hẹp và cổ phiếu đi lên. Bitcoin thường hưởng lợi trong môi trường risk-on, đặc biệt nếu lợi suất thấp khơi lại các chiến lược thanh khoản và carry từng thúc đẩy dòng vốn ETF và basis trong năm 2025.

*Chỉ số đô la đang giao dịch quanh mức 98, thấp hơn khoảng 9,5% so với mức đỉnh điểm hồi đầu năm 2025.*Điểm then chốt nằm ở vị thế thị trường. Nếu bước vào ngày 9/1 với biến động hàm ý thấp, funding vừa phải và skew không quá lệch, Bitcoin có dư địa tăng dần khi nhà đầu tư quay lại chấp nhận rủi ro. Ngược lại, nếu các vị thế long bị dồn nén quá mức, kịch bản “tin tốt nhưng bán sự thật” có thể xảy ra, với một nhịp tăng ngắn rồi điều chỉnh.

“Đã phản ánh vào giá” thực sự có nghĩa gì

Thị trường dự đoán cho thấy hướng đi của phán quyết đã phần nào được phản ánh, nhưng cả thị trường đa tài sản lẫn phái sinh Bitcoin vẫn chưa định giá một premium biến động lớn cho cú sốc thuế quan.

Điều đó không đồng nghĩa phán quyết sẽ không tác động đến thị trường. Nó chỉ cho thấy phản ứng giá sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào mức độ bất ngờ so với vị thế hiện tại, thay vì bản thân kết quả thắng – thua.

Nếu thuế quan được giữ nguyên, biến động có thể tăng mạnh khi thị trường phải định giá lại câu chuyện lạm phát và sức mạnh của đồng USD. Nếu thuế bị bác bỏ, phản ứng sẽ phụ thuộc vào việc thị trường đã “đi trước” tin tốt đến đâu.

Thiết lập hiện tại cho thấy Bitcoin đang ở vùng mà cả hai kịch bản đều có thể tạo ra cơ hội giao dịch, nhưng chưa kịch bản nào bị định đoạt sẵn để biến ngày thứ Sáu thành một sự kiện không đáng chú ý.

Phán quyết này khó có thể thay đổi quỹ đạo dài hạn của Bitcoin, nhưng nó sẽ giúp làm rõ câu chuyện vĩ mô nào chi phối thị trường trong vài tuần tới: tái lạm phát và USD mạnh nếu thuế được giữ, hay giảm lạm phát và dòng tiền risk-on nếu thuế bị hủy.

Và việc thị trường phái sinh vẫn chưa “la hét” về rủi ro này cho thấy, sự chú ý đúng lúc vẫn có thể mang lại alpha.

Thạch Sanh