Triết lý kinh tế tự cung tự cấp: Từ lời dạy của nhà vua về cách sống trong thời đại hiện nay

Hiểu biết về triết lý kinh tế tự túc không chỉ đơn thuần là đọc hiểu qua các dòng chữ trên giấy tờ, mà còn là khung tư duy sâu sắc về cách sống cân bằng, làm ăn có phẩm chất, và xây dựng sự ổn định cho bản thân và xã hội dựa trên nguyên tắc vừa đủ và cẩn trọng trong lập kế hoạch.

Nguồn gốc của tư tưởng kinh tế tự túc

Cụm từ “Kinh tế tự túc” lần đầu tiên được công bố vào năm พ.ศ. 2517 khi Hoàng Thượng Thái tử Bhumibol phát biểu trước sinh viên Đại học Kasetsart. Trong bài phát biểu này, Ngài nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng nền tảng phát triển đất nước, đó là “đủ ăn, đủ dùng, đủ sống.”

Nguyên nhân dẫn đến tư tưởng này là do tình hình Thái Lan thời đó đang chuyển đổi sang nền kinh tế công nghiệp bằng cách đầu tư vay nợ từ nước ngoài, dẫn đến sự mở rộng kinh tế nhanh chóng. Tuy nhiên, điều này cũng kéo theo các vấn đề về môi trường, chênh lệch thu nhập và sự không ổn định của hệ thống kinh tế.

Khoảng một năm trước khi khủng hoảng kinh tế xảy ra vào năm พ.ศ. 2540, Hoàng Thượng đã cảnh báo người Thái về việc duy trì mức sống trung bình, giải thích rằng gia đình có thể tự túc không có nghĩa là phải tự sản xuất tất cả, mà là cộng đồng hoặc địa phương có khả năng sản xuất những thứ cần thiết, có thể tự quản lý trong phạm vi của mình mà không phụ thuộc quá nhiều vào nhập khẩu từ xa.

Ba nguyên tắc chính 3 vòng 2 điều kiện là gì?

Trung tâm của triết lý kinh tế tự túc gồm các nguyên tắc quan trọng gọi là “3 vòng 2 điều kiện”, là cấu trúc tư duy định hướng cách sống theo lối trung dung.

Thành phần thứ nhất: Phần vừa đủ

Phần vừa đủ không có nghĩa là sống thiếu thốn, mà là tìm sự cân bằng trong mọi mặt của cuộc sống. Không làm ăn bất chính, không ép buộc, không gian lận, không gây hại người khác. Đồng thời, chi tiêu phải phù hợp với khả năng của bản thân, không hoang phí đến mức phải vay nợ.

Thành phần thứ hai: Lý trí

Quyết định mọi việc dựa trên phân tích sâu sắc, không theo cảm xúc hay xu hướng không chắc chắn. Trước khi bắt đầu kinh doanh mới, cần đánh giá khả năng của chính mình, lập kế hoạch cẩn thận, xác định mục đích và dự đoán các khả năng xảy ra trong tương lai.

Thành phần thứ ba: Hệ thống phòng vệ vững chắc

Khả năng đối phó với những biến động không lường trước là điều cần xây dựng từ trước. Có nhiều lựa chọn, dự trữ tài nguyên, và linh hoạt thích nghi đều là phần của việc phát triển hệ thống phòng vệ cho chính mình.

Ngoài ra còn có hai điều kiện quan trọng đi kèm:

Điều kiện thứ nhất: Tri thức

Tri thức đến từ nhiều nguồn, như học hành chính quy, kinh nghiệm cá nhân hoặc học hỏi từ người có chuyên môn. Có nhiều kiến thức đa dạng giúp ứng dụng hiệu quả hơn, lập kế hoạch tốt hơn và giải quyết vấn đề nhanh chóng.

Điều kiện thứ hai: Đạo đức

Việc sống theo nguyên tắc kinh tế tự túc đòi hỏi đạo đức và công bằng. Kinh doanh trung thực, cần cù, giữ lời hứa để tạo ra sự cân bằng và niềm tin trong xã hội.

Triết lý kinh tế tự túc trong tình hình hiện tại

Sau khủng hoảng kinh tế năm พ.ศ. 2540, tư tưởng kinh tế tự túc đã trở thành khung tư duy thu hút sự chú ý rộng rãi, không chỉ ở Thái Lan mà còn ở các quốc gia khác bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng.

Nhiều nhà đánh giá nhận thấy sự phù hợp giữa triết lý này và Mục tiêu Phát triển Bền vững (Mục tiêu Phát triển Bền vững) của Liên Hợp Quốc, vì cả hai đều nhấn mạnh phát triển đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại đến tương lai.

Năm พ.ศ. 2549, Liên Hợp Quốc đã vinh danh Hoàng Thượng là “Nhà vua Phát triển” vì đã đánh giá cao nhân văn học, trao tặng Giải thưởng Trọn đời Phát triển Con người (Human Development Lifetime Achievement Award).

Áp dụng triết lý vào kinh doanh và nông nghiệp

Áp dụng trong ngành công nghiệp và thương mại

Khi muốn vận dụng triết lý kinh tế tự túc vào hoạt động kinh doanh, các nhà quản lý cần tuân thủ chặt chẽ 3 vòng, hạn chế tối đa ham muốn lợi nhuận quá mức, tránh tham lam, dựa nhiều hơn vào lý trí thay vì ham muốn, và phát triển khả năng thích nghi khi thị trường thay đổi.

Các phương pháp thực hành trong lĩnh vực này bao gồm:

• Lựa chọn công nghệ và nguồn lực có chi phí thấp nhưng chất lượng không kém
• Xây dựng quy mô sản xuất phù hợp khả năng quản lý
• Phân tán rủi ro, tập trung vào lợi nhuận dài hạn hơn ngắn hạn
• Lãnh đạo cần trung thực với khách hàng, nhân viên, nhà cung cấp và các bên liên quan
• Hỗ trợ nguyên liệu địa phương, thị trường địa phương, đồng thời mở rộng thị trường bên ngoài

Áp dụng trong ngành nông nghiệp

Khi nói về kinh tế tự túc, ngành nông nghiệp trở thành biểu tượng rõ nét nhất vì phần lớn người Thái làm nghề này.

Nông nghiệp kết hợp đa dạng và mô hình vườn ao chuồng

Mô hình này đề xuất gia đình nông dân trồng nhiều loại cây trồng, chăn nuôi nhiều loại vật nuôi, đào ao chứa nước, tạo nhiều nguồn thu nhập để giảm rủi ro dịch bệnh, hạn hán hoặc giá cả thị trường không thuận lợi. Sự đa dạng này còn giúp gia đình có đủ thực phẩm quanh năm.

Hệ thống nông nghiệp theo lý thuyết mới

Hướng tiếp cận này nhằm tìm lời giải cho các vấn đề thiếu nước, đất đai và sản lượng thấp, chia thành ba cấp:

Cơ bản: Chia đất thành 4 phần theo tỷ lệ 30:30:30:10, gồm một phần trồng lúa, một phần ao nước, một phần chăn nuôi, và phần còn lại làm vườn hoặc trồng rau.

Tiến bộ: Hình thành nhóm nông dân hợp tác, cùng xây dựng thị trường, giảm bớt bị ép giá bởi trung gian.

Nâng cao: Phát triển kinh tế cộng đồng từ nền tảng, thành lập hợp tác xã, xây dựng nguồn vốn địa phương, mở rộng kiến thức và kỹ năng.

Cách áp dụng trong đời sống hàng ngày

Dù bạn làm nghề gì hoặc sống trong hoàn cảnh nào, triết lý này đều có thể áp dụng theo các cách sau:

• Tìm hiểu, học hỏi và phát triển kỹ năng chuyên môn, bất kể ngành nghề nào
• Làm việc với sự kiên nhẫn, cần cù và thành thật
• Chọn nghề phù hợp đạo đức, không gian lận, không gây hại người khác
• Tạo sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân, không gây áp lực quá mức
• Rèn luyện thói quen tiết kiệm, lập kế hoạch tài chính cho hiện tại và tương lai
• Chi tiêu có ý nghĩa, phù hợp khả năng thực tế, không hoang phí và quá keo kiệt
• Trước các quyết định quan trọng, cần nghiên cứu, lập kế hoạch và xem xét kỹ các kết quả có thể xảy ra.

Tóm lại

Triết lý kinh tế tự túc đã được truyền đạt cho người Thái hơn ba mươi năm, mục tiêu chính là giúp mọi người tự tạo ra sản phẩm để tự tiêu thụ và tạo thu nhập từ chính những gì mình làm ra, từ cá nhân, gia đình, cộng đồng đến quốc gia.

Với đất nước chúng ta, Thái Lan, nền kinh tế vẫn dựa vào sức mạnh của ngành nông nghiệp, việc áp dụng nguyên tắc này là vô cùng quan trọng, dù là chính phủ, doanh nhân hay người nông dân.

Điều cần hiểu là triết lý này không giới hạn trong nông nghiệp mà có thể áp dụng cho mọi lĩnh vực kinh tế, như tài chính, công nghiệp, bất động sản hay thương mại quốc tế. Điều duy nhất cần làm là giữ vững nguyên tắc trung dung trong hành xử, và hãy nhớ rằng, sự tự túc chân chính chính là sự thịnh vượng đích thực.