Tôi mới bước chân vào thị trường tiền mã hóa, trong tài khoản chỉ có 100.000. Hiện tại giá trị thị trường là 42 triệu.

Kinh nghiệm này có vẻ hào nhoáng, nhưng đằng sau đó là một logic rất đơn giản — người giữ vững được sẽ kiếm tiền, người không kiểm soát được cảm xúc sẽ thua lỗ. Chỉ vậy thôi.

Ấn tượng sâu đậm nhất là năm bùng nổ của LUNA. Tôi và một đàn anh kỳ cựu đều bị mắc kẹt rất nặng, hai người uống rượu trò chuyện, anh ấy thả một câu tôi nhớ mãi nhiều năm: «Thị trường thực ra không phức tạp đến vậy, nếu bạn có thể kiểm soát cảm xúc của mình, sớm muộn gì nó cũng sẽ gửi tiền về cho bạn.»

Sau này tôi dần hiểu ra, cốt lõi của câu nói này là — đối thủ lớn nhất trong thị trường coin không phải là xu hướng, mà chính là bản chất con người. Khi thị trường tăng, ai cũng như thầy bói, giảm một lần là tất cả đều trở thành người chạy trốn. Phần lớn khoản lỗ của mọi người không phải do kỹ thuật, mà do bị hai lực lượng tham lam và sợ hãi xé toạc.

Tôi có thể từ người mới bắt đầu đến ngày hôm nay, là nhờ vào một bộ khung giao dịch đã được kiểm chứng nhiều lần. Không phức tạp, nhưng rất thực dụng:

**Chọn thời điểm vào lệnh**. Khi người khác đang tăng giá, bạn lao vào thì trở thành người nhận hàng. Cơ hội thực sự xuất hiện khi thị trường yên tĩnh — thử dùng vị thế nhỏ để thử nước, cảm nhận nhịp điệu thị trường, điều này an toàn hơn gấp nghìn lần so với chơi tất tay mù quáng.

**Kiên nhẫn trong giai đoạn tích lũy**. Khoảng trống giá thấp thường là giai đoạn tích luỹ, phải biết chờ đợi; còn khi giá cao mà kéo dài quá lâu thường là tín hiệu bán hàng. Nhớ logic này: đáy thấp là để hấp thụ vốn, đỉnh cao là để phân phối.

**Chạy khi giá cao, mua khi giá thấp**. Lao lên đỉnh rồi muốn theo? Đó chính là mua vào cuối cùng của đợt sóng. Nhưng khi giảm mạnh đột ngột thì đừng hoảng sợ — giảm sâu lại là cơ hội, chỉ cần xem cấu trúc và mức hỗ trợ có vững không, đừng làm liều.

**Mua nến giảm, bán nến tăng**. Cây này đòi hỏi tâm lý vững vàng nhất. Phần lớn mọi người làm ngược lại: thấy giảm (nến xanh) thì hoảng, thấy tăng (nến đỏ) thì tham. Người thực sự cần làm ngược lại rất ít.

**Nhịp giảm sáng sớm, tăng giữa trưa**. Trong giao dịch trung hạn, khoảng thời gian này có thể cứu bạn vô số lần. Sáng sớm giảm là để hấp thụ vốn, giữa trưa phục hồi là để phân phối, quy luật rất rõ ràng.

Thời gian lâu dài tôi hiểu ra, cao thủ không phải là người chăm chỉ không rời khỏi màn hình, mà là người biết ra tay đúng lúc, biết kiên trì chờ đợi. Bây giờ nhìn biểu đồ K-line, một cây nến cùng với một cột khối lượng giao dịch, hướng đi gần như đã rõ — tất cả đều là trực giác rèn luyện qua thời gian.

Ngược lại, nhìn những người thua lỗ, chỉ là vài bệnh chung: không dám theo đà tăng, không dám bắt đáy, thắng rồi không nỡ rời, thua rồi không thể cắt lỗ. Những rào cản tâm lý này không vượt qua được, dù có kiếm được bao nhiêu tiền cuối cùng cũng không giữ nổi. Những đợt sóng trong thị trường coin cứ liên tục đến, ai có thể đi đến cuối cùng và nhận thưởng chính là những người tự kiểm soát, tự kỷ luật, dám quyết đoán.

Người nào cứ lao vào mù quáng rồi cũng sẽ gặp họa. Tìm đúng hướng, theo đúng người, con đường mới vững vàng được.