Nói về Cardano(ADA), cộng đồng tiền mã hóa luôn chia rẽ: một phe chê nó phát triển chậm như rùa, phe kia thì kiên trì giữ và không bỏ cuộc. Là một người theo dõi dự án này nhiều năm, tôi cũng đã trải qua những thay đổi về tâm lý — từng gọi nó là "vua bồ câu", so sánh với các chuỗi công khai khác có thể xử lý hàng nghìn TPS và chiến lược huy động vốn táo bạo, rõ ràng là khá bảo thủ. Nhưng sau khi xem lại lộ trình 2025, tôi nhận ra một sự thật bị bỏ qua phổ biến: thị trường tiền mã hóa không bao giờ cạnh tranh xem ai chạy nhanh nhất, mà là ai có thể sống lâu nhất. Những chuỗi mới từng tuyên bố xác nhận trong giây lát, hiệu suất cực cao, đã phần lớn biến mất hoặc trở thành thứ bỏ đi? Trong khi đó, những gì Cardano đã làm trong vài năm qua có vẻ chậm chạp, thực chất là đang xây dựng hạ tầng cực kỳ vững chắc — từ việc xác minh an toàn toán học của cơ chế đồng thuận Ouroboros, đến chiến lược nâng cấp theo từng giai đoạn, rồi cân bằng giữa tuân thủ quy định và phi tập trung, mỗi bước đều được suy nghĩ kỹ lưỡng.

Năm 2025 sẽ là bước ngoặt quan trọng đối với Cardano, trong đó có 3 điểm cần chú ý đặc biệt. Đầu tiên là việc thúc đẩy toàn diện nâng cấp Voltaire. Đây không chỉ là tối ưu hiệu suất thông thường, mà còn là phân quyền hoàn toàn quyền quản trị trên chuỗi — quỹ sinh thái trị giá 1,4 tỷ USD, quyền quyết định sẽ hoàn toàn nằm trong tay cộng đồng nắm giữ token. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng nhìn toàn bộ hệ sinh thái công chuỗi, có mấy chuỗi dám giao một khoản vốn lớn như vậy cho cộng đồng? Phần lớn là do dự án tự quyết hoặc quản trị chỉ mang tính hình thức. Ý nghĩa của bước đi này của Cardano là: nó đang chứng minh khả năng thực thi của quản trị phi tập trung bằng hành động thực tế, chứ không chỉ là hô hào.