Kỷ luật, mới là nền tảng để sống sót

Cuối năm 2017, trong thời kỳ thị trường bò, tôi rút ra 5000U tích góp bấy lâu, cắn răng bước vào thế giới tiền mã hóa. Thời đó, khí thế của thị trường dữ dội thế nào? Không khí tràn ngập sức mạnh "phất lên trong một đêm". Tôi chứng kiến một anh bạn mở hợp đồng, ngày nào cũng nhân đôi lợi nhuận, đăng lên mạng xã hội khoe khoang. Chỉ vài ngày sau, một đợt giảm giá mạnh vào sáng sớm, tài khoản bị thanh lý sạch, rồi bị khóa luôn.

Thời gian trôi qua, giờ là năm 2025. Bảy năm trôi qua, thị trường đã trải qua ba vòng bầu cử bò và gấu, chứng kiến sự sụp đổ của LUNA, sập FTX. Những người cùng tôi xông vào thời đó, giờ chỉ còn ít người sống sót. Vốn 5000U của tôi đâu rồi? Nó như quả bóng tuyết lăn, giờ đã thành số bảy chữ số. Nhưng điều quan trọng nhất chưa phải là thế — mức rút vốn tối đa của tôi chưa bao giờ vượt quá 8%.

Đây không phải do tôi có khả năng dự đoán thần thánh, nói thẳng ra, là do tôi dùng ba nguyên tắc "sống còn" bằng kim cương thật. Hôm nay sẽ kể hết.

**Kỷ luật thứ nhất: Lợi nhuận trên tài khoản không phải là tiền của bạn, chỉ khi rút ra mới tính**

Ảo tưởng chết người nhất trong thị trường tiền mã hóa là cứ chăm chăm vào con số tài khoản liên tục nhảy. Tôi đã gặp quá nhiều câu chuyện như vậy: lợi 20% muốn gấp đôi, lợi 50% nghĩ xem làm sao đạt 100%, rồi một đợt thị trường đảo chiều, tất cả tài sản giấy tờ bay biến trong chớp mắt.

Quy tắc tôi đặt ra rất đơn giản và thẳng thừng — ngay khi mở vị thế, kế hoạch chốt lời và cắt lỗ phải được định rõ. Khi lợi nhuận đạt 10%, tôi lập tức rút một nửa chuyển vào ví lạnh. Số tiền này từ đó trở thành "tài sản an toàn tuyệt đối". Dù thị trường có biến động thế nào, dù có hấp dẫn ra sao, tôi cũng không chạm vào nó.

Còn phần lợi nhuận còn lại thì sao? Đó chính là "đạn dược không mất phí". Tiếp tục thao tác lặp đi lặp lại, thắng thì vui, lợi nhuận lại cao hơn; thua thì sao, cũng chẳng sao, chỉ mất tiền đã kiếm được, vốn không hề động đến một xu.

Logic này tôi giữ suốt bảy năm. Tổng cộng rút ra 37 lần. Trong đợt thị trường bò đỉnh cao năm 2021, tôi đã đề xuất rút ra vài lần trong một tuần, mỗi lần đều là một phần lợi nhuận để an toàn.

**Kỷ luật thứ hai: Quy mô vị thế do khả năng chịu rủi ro quyết định, không phải do độ nóng của thị trường**

"Coin này quá hot, phải nắm giữ nhiều." Đây là câu tôi nghe nhiều nhất, kiểu tự sát.

Cách của tôi hoàn toàn ngược lại. Mỗi lần giao dịch, quy mô vị thế đều dựa trên câu hỏi: "Tiền này nếu mất hết, tôi có thể chịu đựng được không?" Ví dụ, tôi có thể chấp nhận thua lỗ tối đa 2% tài khoản cho một lần giao dịch, thì quy mô vị thế của tôi không bao giờ vượt quá mức rủi ro đó.

Nghe có vẻ bảo thủ? Đúng vậy, nhưng chính nhờ sự bảo thủ này, từ năm 2017 đến nay, tôi chưa từng phải cắt lỗ bắt buộc trong bất kỳ đợt thị trường nào. Cũng chưa từng có thời điểm "vốn bị tổn thương".

**Kỷ luật thứ ba: Mọi thị trường đều có hai cực, kẻ tham lam chỉ nhìn thấy một**

Biến động của thị trường tiền mã hóa thường dữ dội gấp mười lần các thị trường khác. Mỗi đợt tăng giá, đều có tiếng nói "lần này khác", mỗi đợt giảm, lại có tiếng "hết rồi".

Tôi học được một điều: luôn để lại một lối thoát cho chính mình. Dù thị trường có tăng vọt, tôi vẫn giữ lại một phần vốn ngoài sàn. Dù thị trường có giảm sâu, tôi vẫn giữ một số vị thế để không phải bán tháo.

Lợi ích của việc này là gì? Khi thị trường tăng vượt mong đợi, tôi còn đạn để tham gia tiếp. Khi giảm sâu, tôi đã có tiền mặt để mua đáy. Trong những tình huống cực đoan, tôi không bao giờ rơi vào thế "toàn bộ vào ra, không còn chỗ để xoay sở".

**Lời cuối**

Sau bảy năm, tôi đã gặp quá nhiều câu chuyện làm giàu nhanh. Cũng gặp nhiều câu chuyện cháy tài khoản. Người kiếm được nhiều tiền không nhất thiết là người thông minh hơn chúng ta. Nhưng họ có điểm chung: người sống lâu nhất, thường là người thắng nhiều nhất.

Kỷ luật có vẻ nhàm chán, không mang lại cảm giác phấn khích. Nhưng nó giống như chiếc ô, khi mưa đến, bạn mới cảm thấy may mắn vì đã chọn cách chống đỡ đơn điệu trước đó.