Động lực cung cấp đồng toàn cầu: Các nhà sản xuất hàng đầu năm 2024 và triển vọng thị trường

Thị trường đồng đối mặt với một ngã rẽ quan trọng vào năm 2024 khi các lo ngại về nguồn cung ngày càng gia tăng tại các khu vực khai thác hàng đầu thế giới. Với cơ sở hạ tầng đã cũ tại các mỏ đồng đã thành lập và khả năng mở rộng mới hạn chế, ngành khai thác đối mặt với áp lực ngày càng tăng để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng do chuyển đổi năng lượng toàn cầu thúc đẩy. Sự mất cân bằng cung cầu này đã đẩy giá đồng lên mức cao kỷ lục— kim loại đỏ vượt qua $5 mỗi pound lần đầu tiên vào tháng 5 năm 2024, phản ánh sự thắt chặt của thị trường mặc dù các tín hiệu vĩ mô hỗn hợp.

Theo dữ liệu mới nhất của US Geological Survey, sản lượng đồng toàn cầu đạt 23 triệu tấn (MT) trong năm 2024. Tuy nhiên, nhu cầu từ ngành năng lượng sạch vẫn còn hạn chế, đặc biệt khi Trung Quốc—thường là người tiêu thụ đồng lớn nhất thế giới—đang đối mặt với các khó khăn kinh tế. Nhìn về phía trước, các dự báo ngành dự đoán thị trường đồng sẽ chuyển sang trạng thái thiếu hụt trong những năm tới, một diễn biến dự kiến sẽ tạo ra áp lực tăng giá bền vững và hỗ trợ lợi nhuận của các công ty khai thác.

Hiểu rõ các quốc gia sản xuất đồng hàng đầu thế giới

Một phân tích kỹ hơn về sản lượng theo quốc gia cho thấy mức độ tập trung của nguồn cung đồng đã trở nên rõ ràng hơn. Các số liệu về sản lượng khai thác đã được bổ sung bằng dữ liệu từ Mining Data Online (MDO).

Chile: Người dẫn đầu thị trường không thể tranh cãi

Chile duy trì vị trí là quốc gia sản xuất đồng lớn nhất thế giới vào năm 2024, với sản lượng 5,3 triệu tấn MT—chiếm khoảng 23 phần trăm tổng sản lượng toàn cầu. Quốc gia này có các hoạt động khai thác từ các tập đoàn khai thác toàn cầu lớn như Codelco nhà nước, Anglo American, Glencore và Antofagasta. Đáng chú ý nhất, mỏ Escondida của BHP—mỏ đồng lớn nhất hành tinh—đã tạo ra khoảng 1,13 triệu MT từ cổ phần 57,5% của BHP vào năm 2024. Rio Tinto sở hữu 30%, phần còn lại do Jeco giữ. Một tin vui là, dự kiến sản lượng đồng của Chile sẽ phục hồi đáng kể, đạt khoảng 6 triệu MT vào năm 2025 khi các dự án khai thác mới bắt đầu hoạt động.

Cộng hòa Dân chủ Congo: Sự tăng tốc nhanh chóng

Cộng hòa Dân chủ Congo đã nổi lên là nhà sản xuất lớn thứ hai, đạt 3,3 triệu tấn MT vào năm 2024 và chiếm hơn 11% nguồn cung toàn cầu. Sản lượng này phản ánh sự tăng trưởng rõ rệt so với 2,93 triệu MT của năm trước. Một động lực chính thúc đẩy tăng trưởng là dự án Kamoa-Kakula của Ivanhoe Mines (một liên doanh với Zijin Mining Group), đã đạt sản xuất thương mại vào tháng 8 năm 2024. Hoạt động này đã tạo ra 437.061 MT đồng trong năm 2024, tăng so với 393.551 MT trong năm 2023. Ivanhoe đã dự báo sẽ mở rộng thêm, hướng tới mục tiêu 520.000-580.000 MT trong năm 2025.

Các cường quốc Nam Mỹ: Peru và các quốc gia khác

Peru đóng góp 2,6 triệu tấn MT vào năm 2024, mặc dù giảm 160.000 MT so với năm 2023. Các khó khăn trong sản xuất tại Cerro Verde của Freeport McMoRan—mỏ lớn nhất của Peru—là một phần nguyên nhân, khi hoạt động này giảm sản lượng 3,7%. Cerro Verde đã sản xuất 1,94 triệu MT quặng đồng trong năm 2023. Các hoạt động khác của Peru bao gồm mỏ Quellaveco của Anglo American và dự án Tia Maria của Southern Copper. Phần lớn xuất khẩu đồng của Peru chủ yếu đến Trung Quốc và Nhật Bản, với các lô hàng phụ đến Hàn Quốc và Đức.

Trung Quốc: Thống trị đồng tinh chế

Sản lượng mỏ chính của Trung Quốc đạt 1,8 triệu tấn MT vào năm 2024, giảm nhẹ so với 1,82 triệu MT năm 2023 và phản ánh xu hướng giảm dài hạn từ đỉnh 1,91 triệu MT vào năm 2021. Tuy nhiên, sự thống trị của Trung Quốc trong sản xuất đồng tinh chế là không thể phủ nhận—quốc gia này đã xử lý 12 triệu MT đồng tinh chế trong năm 2024, chiếm hơn 44% tổng sản lượng tinh chế toàn cầu và gấp sáu lần sản lượng đồng tinh chế của Chile. Trung Quốc cũng sở hữu trữ lượng đồng lớn nhất thế giới với 190 triệu MT. Tập đoàn Zijin Mining, một nhà sản xuất kim loại hàng đầu của Trung Quốc, vận hành mỏ đồng-molybdenum-bạc-vàng Qulong tại Tây Tạng. Sau khi mua lại 50,1% cổ phần vào năm 2024, công ty đang hợp nhất để sở hữu toàn bộ. Mỏ Qulong, hiện là mỏ lớn nhất của Trung Quốc, đã sản xuất khoảng 366 triệu pound đồng trong năm 2024, tăng so với 340 triệu pound trong năm 2023.

Các nhà sản xuất mới nổi: Indonesia và Bảng xếp hạng mới

Indonesia vượt qua cả Hoa Kỳ và Nga vào năm 2024 để chiếm vị trí thứ năm, với sản lượng 1,1 triệu tấn MT. Đây là bước nhảy đáng kể so với 907.000 MT năm 2023 và 731.000 MT năm 2021. Tổ hợp Grasberg của Freeport McMoRan vẫn là hoạt động chủ lực của quốc gia này, sản xuất 1,66 tỷ pound trong năm 2023. Mỏ Batu Hijau của PT Amman Mineral, trong khi đó, đã tăng mạnh sản lượng—dự kiến đạt 1,84 tỷ pound trong năm 2024 (so với 542 triệu pound trong năm 2023) khi khai thác quặng có hàm lượng cao hơn từ Giai đoạn 7. Đáng chú ý, Amman Minerals đã khánh thành một nhà luyện kim mới vào giữa năm 2024 với công suất xử lý 900.000 MT quặng đồng mỗi năm, tạo ra 222.000 MT cathode đồng và 830.000 MT axit sulfuric.

Hoa Kỳ: Ổn định nhưng giảm sút

Hoa Kỳ sản xuất 1,1 triệu tấn MT vào năm 2024, giảm nhẹ 30.000 MT so với năm 2023 nhưng thấp hơn nhiều so với 1,23 triệu MT đạt được vào năm 2022. Arizona chiếm ưu thế trong cung cấp nội địa, chiếm 70% sản lượng quốc gia, với Michigan, Missouri, Montana, Nevada và New Mexico đóng góp lượng đáng kể. Chỉ có 17 mỏ khai thác tạo ra 99% sản lượng đồng của Mỹ. Mỏ Morenci của Freeport McMoRan tại Arizona—hoạt động theo hình thức liên doanh với Sumitomo—là lớn nhất quốc gia, sản xuất 700 triệu pound trong năm 2024 với trữ lượng đã được chứng minh và khả năng khai thác là 12,63 triệu pound. Các hoạt động Safford và Sierrita của Freeport McMoRan đã bổ sung lần lượt 249 triệu MT và 165 triệu MT.

Mở rộng nguồn cung: Nga và Kazakhstan

Nga sản xuất 930.000 tấn MT trong năm 2024, tăng so với 890.000 MT năm 2023, nhờ hoạt động tăng cường tại mỏ Udokan Siberia của Udokan Copper (Giai đoạn 1). Mặc dù xảy ra nhiều vụ cháy vào cuối năm 2023, các hoạt động vẫn tiếp tục mà không ảnh hưởng đến sản lượng, dự kiến mỏ sẽ cung cấp 135.000 MT trong năm 2024 và mở rộng lên 450.000 MT khi Giai đoạn 2 bắt đầu hoạt động vào năm 2028.

Kazakhstan đã lọt vào top 10 năm 2024 với 740.000 tấn MT, vượt qua Mexico và Zambia mặc dù hiệu suất không đổi so với cùng kỳ. Quốc gia này đã ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể so với lịch sử gần đây—chỉ sản xuất 510.000 MT vào năm 2021—và đặt mục tiêu cao hơn. Một Kế hoạch Phát triển Quốc gia được công bố vào tháng 2 năm 2024 đặt mục tiêu tăng trưởng 40% trong sản lượng khoáng sản vào năm 2029, được hỗ trợ bởi các hoạt động thăm dò và ưu đãi thuế. Mỏ Aktogay của KAZ Minerals sản xuất 228.800 MT trong năm 2024, giảm nhẹ so với 252.400 MT năm 2023.

Australia và Mexico: Các nhà cung cấp ổn định

Australia sản xuất 800.000 tấn MT trong năm 2024, tăng nhẹ so với 778.000 MT năm 2023. Mỏ Olympic Dam của BHP tại Nam Australia đạt mức cao nhất trong 10 năm với 216.000 MT. Tổ hợp Mount Isa của Glencore tại Queensland, từng là một trong những nhà sản xuất hàng đầu của Australia, dự kiến sẽ đóng cửa trong nửa cuối năm 2025. Mặc dù sản lượng khiêm tốn, Australia đứng thứ hai thế giới về trữ lượng đồng với 100 triệu MT, chỉ sau Trung Quốc với 190 triệu MT và ngang bằng Peru.

Mexico đứng thứ 10 với 700.000 tấn MT vào năm 2024, gần như không thay đổi so với năm 2023. Mỏ Buenavista del Cobre của Grupo Mexico tại Sonora vẫn là lớn nhất của quốc gia này, sản xuất 725 triệu pound quặng đồng và 193 triệu pound cathode đồng trong năm 2023. Mỏ La Caridad của Grupo Mexico, mỏ lớn thứ hai của quốc gia, đã đóng góp 387.000 MT quặng đồng và 51 triệu pound cathode đồng cùng năm.

Ảnh hưởng thị trường và Triển vọng đầu tư

Bức tranh sản xuất năm 2024 nhấn mạnh một cơ sở cung ứng tập trung đối mặt với những thách thức cấu trúc. Khi khả năng mở rộng mới dần hình thành và các hoạt động cũ đối mặt với áp lực bảo trì, phương trình cung cầu tiếp tục thắt chặt. Đối với các nhà đầu tư theo dõi tiếp xúc với đồng, việc hiểu rõ các quốc gia và nhà khai thác khai thác thúc đẩy nguồn cung toàn cầu vẫn là điều thiết yếu để đánh giá các xu hướng thị trường dài hạn và hiệu suất của các công ty trong chu kỳ hàng hóa sắp tới.