Quỹ Bridgewater Ray Dalio: Chúng ta đã bước vào giai đoạn đầu của “Thế chiến thứ ba”! Hai phe lớn trên toàn cầu đang dần hình thành, rủi ro xung đột ở eo biển Đài Loan đạt 40%

Quỹ đầu tư Bridgewater (Bridgewater) Ray Dalio, người sáng lập, trong bài phân tích dài hàng nghìn chữ được đăng trên nền tảng X vào ngày 7 tháng 4, cho biết ông cảnh báo rằng công chúng không nên bị những tin tức ngắn hạn về tình hình Trung Đông làm cho mờ mắt; hiện tại, toàn cầu đã chính thức bước vào “giai đoạn đầu thời kỳ chiến tranh thế giới” tương tự như năm 1938. Ông chỉ ra rằng hai phe lớn đã hình thành, đồng thời thẳng thắn rằng Hoa Kỳ đang đối mặt với thời kỳ dễ tổn thương do “mắc kẹt quá mức” của đế chế. Người chiến thắng cuối cùng của chiến tranh thường là bên “chịu đựng đau khổ được lâu nhất”.
（Tóm tắt trước đó: Bridgewater Dalio: Trên thế giới chỉ có một loại vàng, ngân hàng trung ương toàn cầu sẽ không chọn bitcoin làm tài sản phi rủi ro）
（Thông tin bổ sung: Bridgewater cảnh báo Dalio: Toàn cầu đang ở “rìa” cuộc chiến tranh tài sản vốn! Vàng vẫn là công cụ phòng hộ tốt nhất）

Mục lục bài viết

Chuyển đổi

• Lịch sử lặp lại: Trượt vào “giai đoạn 9” của chiến tranh thế giới
• Hai phe lớn đã xác lập, Mỹ đối mặt “khủng hoảng quá đà”
• Người thắng trong chiến tranh không phải là kẻ mạnh nhất về quân sự, mà là kẻ “chịu đau tốt nhất”
• Cảnh báo xung đột trong 5 năm tới: rủi ro khủng hoảng eo biển Đài Loan đạt 40%

Ray Dalio, người sáng lập quỹ phòng hộ lớn nhất thế giới “Bridgewater” và nhà đầu tư huyền thoại, đã đưa ra các đánh giá chiến lược vĩ mô và nặng nề về cuộc xung đột gần đây giữa Mỹ, Israel và Iran. Dalio trong bài viết dài công bố ngày 7 tháng 4 cho biết công chúng quá tập trung vào “tin tức ngắn hạn” như việc phong tỏa eo biển Hormuz hay giá dầu tăng vọt, nhưng lại bỏ qua đại tự sự của lịch sử: Chúng ta đang ở giai đoạn đầu của một “cuộc chiến tranh thế giới” sẽ không kết thúc sớm.

Lịch sử lặp lại: Trượt vào “giai đoạn 9” của chiến tranh thế giới

Dalio sử dụng khung “Chu kỳ lớn (Big Cycle)” mà ông đề xuất trong cuốn sách “Những nguyên tắc thay đổi trật tự thế giới” để mổ xẻ hiện trạng. Ông cho rằng, một cuộc chiến tranh thế giới thực sự không bao giờ bùng nổ đột ngột vào một ngày cụ thể, mà là kết quả của việc nhiều cuộc xung đột có liên quan với nhau lần lượt leo thang. Hiện tại, toàn cầu đã rơi vào:

• Chiến tranh Nga–Ukraine–Châu Âu–Mỹ
• Chiến tranh Israel–Gaza–Liban–Syria
• Chiến tranh Mỹ–Israel–các nước vùng Vịnh (GCC)–Iran

Bên cạnh các “cuộc chiến nóng” kể trên, còn đi kèm với các cuộc chiến thương mại, chiến tranh công nghệ và chiến tranh tài sản vốn vô cùng khốc liệt. Dalio đánh giá rằng tình hình toàn cầu hiện đã tiến đến “bước 9” trong mô hình chu kỳ lớn của ông (xung đột diễn ra đồng thời ở nhiều chiến trường, đồng thời đàn áp tiếng nói phản đối trong nước), điều này giống một cách đáng kinh ngạc với giai đoạn chuyển tiếp từ “cuộc giao tranh tiền trạm” sang “cuộc chiến thực sự nổ ra” trước Thế chiến thứ nhất vào năm 1913–1914 (ngay trước khi chiến tranh một bùng nổ) hoặc trước Thế chiến thứ hai vào năm 1938–1939 (ngay trước khi chiến tranh hai bùng nổ).

Hai phe lớn đã xác lập, Mỹ đối mặt “khủng hoảng quá đà”

Dalio quan sát rằng việc toàn cầu chọn bên đứng đã thể hiện rõ thông qua các hiệp ước và phiếu bầu tại Liên Hợp Quốc. Một bên là liên minh do Mỹ, châu Âu, Israel, Nhật Bản và Úc dẫn đầu; bên còn lại là liên minh do Trung Quốc, Nga, Iran và Bắc Triều Tiên liên kết.

Về đối sánh nguồn lực chiến lược, Dalio nêu ra một thực tế phũ phàng. Ông nói rằng sự kết minh của Trung Quốc–Nga–Iran giúp Trung Quốc có khả năng chống chịu cao về mặt năng lượng (Trung Quốc mua 80-90% dầu từ Iran, đồng thời có sự hỗ trợ từ Nga và nguồn dự trữ khổng lồ); ngược lại, Mỹ dù là quốc gia xuất khẩu năng lượng, nhưng lại có 750 đến 800 căn cứ quân sự ở nước ngoài, khiến sức mạnh tổng thể đang ở trạng thái “mắc kẹt quá mức (overextended)” nghiêm trọng, rất khó có thể đồng thời xử lý xung đột quân sự trên nhiều mặt trận.

Người thắng trong chiến tranh không phải là kẻ mạnh nhất về quân sự, mà là “kẻ chịu đau tốt nhất”

Dalio viết: “Lịch sử cho thấy, người chiến thắng trong chiến tranh cuối cùng thường không phải là bên mạnh nhất, mà là bên có thể chịu đựng nỗi đau lâu nhất.”

Ông phân tích rằng, dù Mỹ có lực lượng quân sự mạnh nhất toàn cầu, nhưng trong nước lại đối mặt với sự phân cực chính trị cực đoan, thâm hụt ngân sách cao và mức độ ủng hộ thấp đối với chiến tranh, khiến Mỹ tương đối mong manh trong các cuộc chiến hao mòn kéo dài (như bài học lịch sử từ Chiến tranh Việt Nam, và Chiến tranh Afghanistan). Trái lại, các đối thủ như Trung Quốc, Nga, Iran… có thể có lợi thế “bền bỉ” cao hơn xét trên thể chế chính trị và sức chịu đựng của xã hội.

Cảnh báo xung đột trong 5 năm tới: rủi ro khủng hoảng eo biển Đài Loan đạt 40%

Trong phần phụ lục của bài viết, Dalio dựa trên mô hình năm động lực lớn của mình (kinh tế nợ, trật tự nội bộ, trật tự bên ngoài, bước nhảy vọt công nghệ, thiên tai) để đưa ra các dự đoán định lượng về xác suất gia tăng mức độ các xung đột lớn trong 5 năm tới:

• Chiến tranh Iran–Mỹ–Israel: đang diễn ra và đang leo thang.
• Chiến tranh Đài Loan–Mỹ-Trung: xác suất bùng phát khoảng 30-40%, và giai đoạn rủi ro cao nhất có thể rơi vào năm 2028.
• Chiến tranh Ukraine–Nga: mở rộng rủi ro khoảng 30-40%.
• Xung đột liên quan Bắc Triều Tiên: rủi ro đạt 40-50%.

Nhìn chung, Dalio cho rằng trong 5 năm tới, xác suất để ít nhất một cuộc xung đột lớn leo thang sẽ vượt quá 50%. Ở phần cuối bài, ông bày tỏ một cách chân thành rằng đây chắc chắn không phải là “mong muốn” của ông được nhìn thấy, mà là một suy luận khách quan dựa trên 50 năm kinh nghiệm đầu tư và dữ liệu lịch sử 500 năm. Thế giới đang thoái lui từ “trật tự quy tắc đa phương do Mỹ dẫn dắt” sang “luật rừng của kẻ mạnh chính là đúng đắn (might-is-right)”; ông kêu gọi các nhà đầu tư và người ra quyết định phải vượt ra khỏi các tin tức ngắn hạn, dùng các khung mẫu chu kỳ lớn mang tính bao quát hơn để ứng phó với những biến động sắp tới.