
《The New York Times》 유명 investigative reporter John Carreyrou (John Carreyrou) đã công bố một cuộc điều tra chuyên sâu kéo dài 18 tháng, cho thấy khả năng CEO của Blockstream, Adam Back, có thể là người sáng lập Bitcoin Satoshi Nakamoto, gây ra nhiều thảo luận rộng rãi trong cộng đồng mã hóa toàn cầu. Adam Back ngay lập tức ra một tuyên bố trên mạng xã hội, phủ nhận rõ ràng những cáo buộc liên quan.
Báo cáo điều tra của Carreyrou đưa ra một số căn cứ mang tính gián tiếp. Trước hết, Adam Back là người sáng lập Hashcash — một hệ thống chống thư rác dựa trên cơ chế Proof of Work (PoW), nguyên lý của nó được trích dẫn trực tiếp trong bản whitepaper gốc của Bitcoin, trở thành nền tảng kỹ thuật cho cơ chế đào Bitcoin.
Thứ hai, vào cuối những năm 1990, Back đã tích cực hoạt động trên các diễn đàn Cypherpunk, nơi thường xuyên thảo luận các khái niệm như tiền kỹ thuật số và các hệ thống phi tập trung; những định hướng này có sự tương đồng rất cao với triết lý thiết kế của Bitcoin. Thứ ba là “khoảng trống” bí ẩn về mặt thời gian — trước đó Back từng hoạt động lâu dài trong các thảo luận mạng liên quan, nhưng xung quanh thời điểm then chốt khi Bitcoin ra đời vào năm 2008, các hoạt động trực tuyến của ông lại rơi vào giai đoạn trầm lắng hiếm thấy. Cuộc điều tra cũng chỉ ra rằng phong cách viết bằng văn bản của Back có một số điểm tương đồng với whitepaper của Satoshi Nakamoto và các bài đăng trên diễn đàn giai đoạn đầu.
Sau khi bài báo được đăng tải, Adam Back nhanh chóng công bố một tuyên bố trên nền tảng X, phủ nhận rằng mình là Satoshi Nakamoto.
Tính phổ biến của bối cảnh nghiên cứu: Trước khi Bitcoin xuất hiện, rất nhiều nhà nghiên cứu mật mã đã khám phá tiền kỹ thuật số và các hệ thống phi tập trung; Back chỉ là một trong số đó
Hiệu ứng thiên lệch xác nhận: Do Back trong thời gian dài viết một lượng lớn các bài viết liên quan đến công nghệ mã hóa, các nhà phân tích sẽ dễ dàng tìm thấy trong khối lượng chữ khổng lồ của ông những đoạn tương tự với Satoshi Nakamoto; nhưng các liên hệ này về bản chất là kết quả của việc diễn giải chọn lọc mang tính chủ quan
Quan điểm về danh tính của Satoshi Nakamoto: Back nói rằng ông không biết Satoshi Nakamoto là ai, và bổ sung rằng “có lẽ điều này còn tốt hơn”
Luận điểm về lợi thế không có chủ của Bitcoin: Back cho rằng, việc Bitcoin không có một người sáng lập đã biết chính là một trong những lợi thế cốt lõi; nó khiến bất kỳ cá nhân nào cũng không thể chi phối mạng lưới Bitcoin, đảm bảo hệ thống duy trì sự trung lập và độc lập lâu dài
Kể từ khi mạng lưới Bitcoin khởi động vào năm 2009, danh tính của Satoshi Nakamoto luôn là một trong những bí ẩn nổi tiếng nhất trong ngành. Nhiều năm qua, nhiều nhân vật như Hal Finney, Nick Szabo… từng bị nghi ngờ, còn Craig Steven Wright càng gây tranh chấp pháp lý hơn do tự nhận là Satoshi Nakamoto và cuối cùng bị bác bỏ tại tòa án.
Giới học thuật mã hóa nhìn chung cho rằng, cách duy nhất có thể xác nhận hoàn toàn danh tính của Satoshi Nakamoto là sử dụng các khóa riêng liên quan đến khối genesis (Genesis Block) để tạo chữ ký số, hoặc di chuyển khoảng 1,1 triệu Bitcoin ước tính trong ví genesis mà chưa bao giờ được sử dụng. Adam Back chưa từng thực hiện các thao tác như vậy, và theo chuẩn mực này, mọi bằng chứng gián tiếp đều không thể cung cấp mức độ chắc chắn ở cấp độ toán học.
Hệ thống Proof of Work Hashcash do Adam Back tạo ra được trích dẫn trực tiếp trong whitepaper của Bitcoin, cộng thêm hồ sơ hoạt động tích cực của ông trên các diễn đàn Cypherpunk, nền tảng nghiên cứu mật mã vững sâu, và giai đoạn trầm lắng của hoạt động trực tuyến trong thời kỳ Bitcoin ra đời đã khiến ông trở thành đối tượng trọng tâm mà cuộc điều tra của《The New York Times》 hướng tới.
Xác nhận thiên lệch là việc con người có xu hướng chọn lọc tìm bằng chứng ủng hộ trong khuôn khổ niềm tin sẵn có, bỏ qua thông tin không phù hợp với giả định. Adam Back chỉ ra rằng, do ông trong thời gian dài viết rất nhiều bài viết về mật mã, khi các nhà phân tích tìm kiếm “tính tương tự”, họ chắc chắn sẽ tiến hành đối chiếu chọn lọc; đây không phải là kết luận so sánh khách quan, mà là biểu hiện điển hình của thiên lệch xác nhận.
Giới học thuật mã hóa nhìn chung cho rằng, cách xác minh duy nhất chắc chắn là sử dụng các khóa riêng liên quan đến khối genesis để tạo chữ ký số, hoặc di chuyển khoảng 1,1 triệu Bitcoin ước tính trong ví genesis mà chưa bao giờ được sử dụng. Trước khi thực hiện thao tác này thành công, mọi hình thức bằng chứng gián tiếp đều không thể đạt được mức độ chắc chắn ở cấp độ học mã hóa.