IBM mở quyền truy cập năng lực tính toán lượng tử cho các nhà nghiên cứu, chuẩn bị cho mối đe dọa lượng tử của Bitcoin

IBM ngày 17 tháng 3 đã công bố cập nhật nền tảng đám mây miễn phí IBM Quantum Open Plan, nâng cao giới hạn thời gian vận hành cho các nhà nghiên cứu và mở rộng quyền truy cập vào bộ xử lý nâng cao Heron R2, giúp nhiều nhà nghiên cứu hơn có thể thực hiện các thí nghiệm tính toán lượng tử phức tạp. Tiến bộ này diễn ra đúng vào thời điểm các nhà phát triển Bitcoin đang thúc đẩy nhanh chóng các giải pháp mã hóa hậu lượng tử, với mục tiêu IBM sẽ đạt được “lợi thế lượng tử” vào cuối năm 2026.

Cập nhật IBM Quantum Open Plan: Mở rộng Heron R2 và 180 phút công suất tính toán

Chương trình mở rộng lượng tử của IBM thường cung cấp cho người dùng 10 phút sử dụng máy tính lượng tử mỗi 28 ngày. Lần cập nhật này có chương trình khuyến mãi đặc biệt: những nhà nghiên cứu đã sử dụng 20 phút công suất trong bất kỳ 12 tháng nào sẽ được cấp 180 phút vận hành trong 12 tháng tiếp theo.

Lần này, quyền truy cập vào bộ xử lý Heron R2 (mã số ibm_kingston) cũng được mở rộng, cho phép thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu lượng tử nâng cao hơn như tối ưu hóa lai, thí nghiệm giảm lỗi và xác minh ý tưởng. IBM cũng dự kiến ra mắt các khóa học mới nhằm hỗ trợ các nhà nghiên cứu lập kế hoạch dự án, xác định các ứng dụng tiềm năng và huy động tài trợ nghiên cứu.

IBM cho biết: “Việc truy cập mở vào tính toán lượng tử không chỉ dành cho những người mới bắt đầu chạy các mạch nhỏ. Chúng tôi muốn đảm bảo rằng ngay cả các nhà nghiên cứu nghiêm túc cũng có thể thu được giá trị thực sự từ IBM Quantum Open Plan.”

Lộ trình lượng tử của IBM: 120 qubit Nighthawk và mục tiêu lợi thế lượng tử năm 2026

Cập nhật này là một phần trong lộ trình lượng tử rộng lớn hơn của IBM. Tháng 10 năm 2025, các nhà nghiên cứu của IBM đã tạo ra các trạng thái “mèo” ghép cặp với 120 qubit ở tần số GHz, chứng minh khả năng tạo ra các trạng thái lượng tử quy mô lớn; tháng 11 cùng năm, IBM ra mắt bộ xử lý Nighthawk với 120 qubit và đặt mục tiêu đạt lợi thế lượng tử đã được xác nhận vào cuối năm 2026. Mục tiêu cuối cùng của IBM là xây dựng máy tính lượng tử có khả năng chịu lỗi vào cuối thập kỷ này — các hệ thống này có thể tự động sửa lỗi do nhiễu lượng tử gây ra, từ đó thực hiện các thuật toán phức tạp mà các hệ thống hiện tại khó thực hiện.

Đối phó với mối đe dọa lượng tử của Bitcoin: Khung BIP 360 và tranh luận về lộ trình an toàn

Việc thúc đẩy nghiên cứu lượng tử của IBM đang thúc đẩy các nhà phát triển Bitcoin nhanh chóng triển khai các biện pháp phòng thủ hậu lượng tử. Đề xuất cải tiến Bitcoin BIP 360 đã được hợp nhất vào kho mã nguồn trên GitHub, với các thiết kế chính bao gồm:

• Giới thiệu loại xuất mới “Thanh toán cho Merkle Root (P2MR)”: tạo nền tảng cho các giải pháp ký hậu lượng tử, cho phép mạng Bitcoin tích hợp các thuật toán mã hóa hậu lượng tử trong tương lai.

• Vô hiệu hóa chức năng “Chi tiêu theo đường dẫn khóa”: tránh để lộ khóa công khai khi chi tiêu, giảm thiểu rủi ro các máy tính lượng tử có thể tính ngược khóa riêng từ khóa công khai.

Đồng tác giả của BIP 360, nhà mật mã học Ethan Heilman, cho biết: “Chúng tôi đang cố gắng đoàn kết những người tin rằng việc chuẩn bị kỹ lưỡng là rất quan trọng — suy nghĩ cẩn thận về mọi vấn đề và chuẩn bị phần mềm — vì khi mối đe dọa lượng tử thực sự xảy ra, chúng ta đã thắng trong cuộc tranh luận này và sẵn sàng thực thi.”

Tuy nhiên, trong ngành vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều về mức độ cấp bách của mối đe dọa lượng tử. Báo cáo do Ark Invest và công ty dịch vụ tài chính Bitcoin Unchained phối hợp công bố cho rằng, tính toán lượng tử hiện tại chỉ là mối đe dọa dài hạn đối với Bitcoin chứ không phải ngay lập tức — khả năng tính toán của các máy lượng tử hiện tại còn xa mới đủ để phá vỡ các thuật toán mã hóa của Bitcoin. Lộ trình của IBM về máy lượng tử có khả năng chịu lỗi dự kiến hoàn thành vào cuối thập kỷ này (khoảng 2029-2030), do đó, các phân tích chính thống đánh giá mối đe dọa lượng tử hiện tại là rủi ro dài hạn, chứ không phải mối đe dọa cấp bách.

Các câu hỏi thường gặp

IBM mở rộng khả năng tính toán lượng tử lần này có ý nghĩa gì?
IBM cập nhật Quantum Open Plan, nâng cao giới hạn thời gian vận hành từ 10 phút mỗi 28 ngày lên 180 phút, đồng thời mở rộng quyền truy cập bộ xử lý nâng cao Heron R2. Điều này giúp các nhà nghiên cứu thực hiện các thí nghiệm phức tạp hơn, thúc đẩy tiến trình nghiên cứu về mã hóa hậu lượng tử, giảm lỗi và các lĩnh vực liên quan.

Liệu BIP 360 của Bitcoin có thể chống lại mối đe dọa lượng tử hiệu quả không?
BIP 360 giới thiệu các cấu trúc xuất mới cho Bitcoin và vô hiệu hóa các tính năng có thể bị khai thác bởi máy tính lượng tử, tạo nền tảng cho việc tích hợp các giải pháp ký hậu lượng tử trong tương lai. Tuy nhiên, BIP 360 vẫn cần trải qua quy trình xem xét chính thức của các đề xuất cải tiến Bitcoin và đạt được sự đồng thuận rộng rãi của cộng đồng trước khi chính thức áp dụng trên mạng chính của Bitcoin.

Máy tính lượng tử hiện tại có thực sự đe dọa Bitcoin không?
Theo báo cáo của Ark Invest và Unchained, khả năng tính toán của các máy lượng tử hiện tại còn xa mới đủ để phá vỡ các thuật toán mã hóa của Bitcoin. Lộ trình của IBM hướng tới máy lượng tử có khả năng chịu lỗi dự kiến hoàn thành vào cuối thập kỷ này (khoảng 2029-2030). Do đó, các phân tích chính thống đánh giá mối đe dọa lượng tử hiện tại là rủi ro dài hạn, chứ không phải mối đe dọa cấp bách.