Tổng quan báo cáo năm 2025 | Zhongtong Express: Đơn hàng “lỡ thu thêm một chút”, tỷ suất lợi nhuận gộp giảm 6 điểm

Hỏi AI · Tại sao tăng trưởng đơn hàng của ZTO lại khiến lợi nhuận giảm?

Ngày 18 tháng 3 năm 2026, ZTO Express (02057.HK) công bố báo cáo tài chính cả năm 2025 chưa được kiểm toán, đưa ra một kết quả vừa mừng vừa lo. Trong bối cảnh chính sách “chống chạy đua giảm giá nội bộ” của ngành tiếp tục được đẩy sâu, và tại thời điểm then chốt chuyển từ “dùng giá để giành lượng” sang phát triển chất lượng cao, lượng bưu kiện cả năm của ZTO lại lập kỷ lục mới, đạt vị trí dẫn đầu về quy mô. Tuy nhiên, tỷ suất lợi nhuận gộp giảm mạnh 6 điểm phần trăm so với cùng kỳ, áp lực “tăng doanh thu nhưng không tăng lợi nhuận” nổi bật rõ rệt, phản ánh cơ hội lẫn thách thức mà các doanh nghiệp đầu ngành gặp trong giai đoạn chuyển đổi.

Là doanh nghiệp đầu tàu của ngành chuyển phát nhanh, kết quả báo cáo tài chính năm 2025 của ZTO không chỉ phản ánh trực quan tình hình kinh doanh của chính công ty, mà còn phản ánh xu hướng phát triển của toàn ngành chuyển phát trong thời kỳ đau đầu do chuyển đổi. Kết hợp dữ liệu báo cáo tài chính, chính sách ngành và môi trường thị trường, từ các góc độ như hiệu suất về sản lượng và giá, cấu trúc chi phí, điểm mạnh và nỗi lo tiềm ẩn, bài viết tiến hành phân tích sâu trung lập và khách quan.

Tăng sản lượng dẫn đầu ngành, doanh thu mở rộng ổn định nhưng lợi nhuận chịu áp lực

Theo báo cáo tài chính, năm 2025 ZTO Express đạt được bước đột phá liên tục về quy mô kinh doanh. Trong cả năm hoàn thành 49.1Bỷ kiện hàng, tăng 13,3%, mức tăng tương đương 91.02Bỷ kiện; thị phần giữ ổn định ở 19,4%, nhiều năm liền vững vàng vị trí số 1 trong ngành.

Ở góc độ doanh thu, mức tăng trưởng cũng duy trì vững chắc. Tổng doanh thu cả năm đạt 49.1B nhân dân tệ, tăng 10,9%; trong đó doanh thu mảng chuyển phát cốt lõi đạt 48.29B nhân dân tệ, tăng 11,3%, trở thành trụ cột chính cho tăng trưởng doanh thu. Dòng tiền cho thấy mạnh mẽ: dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh cả năm đạt 11.97B nhân dân tệ; tổng tài sản 91.02B nhân dân tệ; tổng nợ phải trả 23.89B nhân dân tệ. Cấu trúc tài chính nhìn chung lành mạnh, khả năng chống rủi ro nổi bật. Ngoài ra, công ty đưa ra kế hoạch mua lại cổ phần trị giá 198.95Bỷ USD, cam kết dùng không thấp hơn 50% lợi nhuận ròng điều chỉnh để trả cho cổ đông, thể hiện sự tin tưởng vào giá trị dài hạn của chính mình.

Tuy nhiên, đối lập rõ ràng với dữ liệu quy mô ấn tượng là áp lực đáng kể trên phương diện lợi nhuận của công ty. Điều đáng chú ý nhất là tỷ suất lợi nhuận gộp giảm từ 31,0% năm 2024 xuống 25,0%, giảm 6 điểm phần trăm, mức thấp nhất trong những năm gần đây; lợi nhuận gộp cả năm đạt 12.27B nhân dân tệ, giảm 8,5% so với cùng kỳ. Đặc trưng “tăng doanh thu nhưng không tăng lợi nhuận” càng trở nên rõ rệt. Dữ liệu lợi nhuận còn kém kỳ vọng: lợi nhuận ròng cả năm đạt 9.24B nhân dân tệ, chỉ tăng 3,9% so với cùng kỳ; lợi nhuận ròng sau điều chỉnh đạt 9.51B nhân dân tệ, giảm 6,3% so với cùng kỳ; lợi nhuận ròng sau điều chỉnh trên mỗi vé 0,25 nhân dân tệ, giảm 0,05 nhân dân tệ so với cùng kỳ, khoảng trống lợi nhuận tiếp tục bị thu hẹp.

Chi phí tăng vọt là trở ngại chính, hiệu quả tiết giảm chi phí bị bù trừ một phần

Đi sâu phân tích báo cáo tài chính có thể thấy, nguyên nhân cốt lõi khiến tỷ suất lợi nhuận gộp giảm là do tốc độ tăng của chi phí vượt xa tốc độ tăng của doanh thu, khiến chi phí tăng mang tính cấu trúc trở thành trở ngại chủ yếu. Dữ liệu cho thấy năm 38.52Bổng chi phí hoạt động của ZTO Express đạt 36.83B nhân dân tệ, tăng 20,5%, cao đáng kể so với mức tăng doanh thu 10,9%; chi phí bán hàng chiếm 75,01% doanh thu, và tỷ lệ này trong từng quý cả năm đều duy trì trên 75%, áp lực chi phí kéo dài xuyên suốt cả năm.

Cần lưu ý rằng, dù ZTO có được hiệu quả tiết giảm chi phí nhờ quy mô ở mảng tuyến chính và khâu phân loại, thì hiệu quả này bị triệt tiêu một phần bởi tình trạng chi phí tăng vọt mang tính cấu trúc. Mục “chi phí khác” trong báo cáo tăng 96,2% so với cùng kỳ, đạt 11.68B nhân dân tệ, trở thành hạng mục tăng thêm chi phí lớn nhất; nguyên nhân chủ yếu đến từ chi phí dịch vụ cao do mở rộng mảng khách hàng trực tiếp, cũng như sự gia tăng đáng kể các khoản chi hỗ trợ như trợ cấp cho đại lý nhượng quyền, hỗ trợ điểm mạng lưới, đảm bảo quyền lợi cho tài xế bưu tá ở đầu cuối. Ngoài ra, việc các quy định mới về bảo hiểm xã hội được triển khai trong năm 2025 đẩy chi phí lao động của ngành tăng mang tính “cứng”, đồng thời cùng với việc chi phí cứng như nhân sự, khấu hao, năng lượng tăng lên, đã tiếp tục bào mòn không gian lợi nhuận gộp của công ty, dẫn đến chi phí tổng hợp chuyển phát trên mỗi vé tăng 0,06 nhân dân tệ so với cùng kỳ lên 0,94 nhân dân tệ.

Song song điểm mạnh và nỗi lo tiềm ẩn, thử thách đối với doanh nghiệp đầu ngành trong giai đoạn chuyển đổi

Trong bối cảnh chuyển đổi của ngành, ưu thế về quy mô và rào cản mạng lưới của ZTO Express vẫn nổi bật, nhưng đồng thời cũng phải đối mặt với nhiều nỗi lo tiềm ẩn như cạnh tranh thị trường và độ ổn định mạng lưới, tạo ra bức tranh phát triển “điểm mạnh đi kèm rủi ro”.

Xét về điểm mạnh, rào cản mạng lưới của công ty khó có thể sao chép: 31k+ điểm mạng lưới, 93 trung tâm phân loại, 3.800+ tuyến chính và hơn 10.000 xe tải vận lực cao, tạo nên mạng lưới logistics hiệu quả bao phủ toàn quốc, với hiệu ứng quy mô và hiệu suất vận hành dẫn đầu trong ngành. Hiệu quả tối ưu cơ cấu kinh doanh rất rõ rệt: lượng hàng lẻ (sản lượng) tăng 46% so với cùng kỳ, và trong quý 4 lượng hàng lẻ trung bình mỗi ngày đạt 9,8 triệu kiện, tăng 38%; doanh thu mảng khách hàng trực tiếp tăng vọt 111,8%, tỷ trọng mảng có biên lợi nhuận cao được cải thiện, từ đó bù đắp hiệu quả áp lực cạnh tranh về giá thấp của kiện hàng thương mại điện tử. Đồng thời, chính sách “chống chạy đua giảm giá nội bộ” của ngành năm 2025 phát huy hiệu quả: Cục Bưu chính Quốc gia đã theo luật pháp tiến hành trấn áp cạnh tranh ác ý với giá thấp hơn giá thành, nhiều nơi điều chỉnh tăng giá sàn chuyển phát. Từ nửa cuối năm, doanh thu trên mỗi vé dần hồi phục, tạo cơ sở chính sách cho việc ZTO tiếp tục khôi phục lợi nhuận sau này.

Tuy vậy, nỗi lo tiềm ẩn cũng không thể xem nhẹ. Mặc dù thị phần vẫn vững vàng ở vị trí số 1, nhưng thị phần 19,4% của cả năm 2025 vẫn ngang bằng năm 2024, chưa có đột phá; trong khi các đối thủ cạnh tranh như J&T Express đang tăng tốc mở rộng, mức độ tập trung của ngành tiếp tục tăng, khiến áp lực cạnh tranh lên phần chia của doanh nghiệp đầu ngành vẫn kéo dài. Rủi ro về độ ổn định của mạng lưới đầu cuối gia tăng: do áp lực lợi nhuận lên các đại lý nhượng quyền, ở nhiều nơi xuất hiện tình trạng đóng cửa điểm mạng lưới, hàng hóa bị ứ đọng, thiếu nhân sự, v.v. Chu kỳ sinh tồn của các điểm dịch vụ ngắn hơn, khiến sức khỏe của mạng lưới phải đối mặt với bài kiểm tra.

Ngoài ra, dù mảng khách hàng trực tiếp đạt mức tăng cao, hiện tại vẫn đang ở giai đoạn “tăng doanh thu nhưng không tăng lợi nhuận”. Chi phí dịch vụ và trợ cấp cao trong ngắn hạn kéo giảm tỷ suất lợi nhuận gộp tổng thể, và mô hình lợi nhuận vẫn chưa được vận hành hoàn toàn. Đồng thời, khi lực lượng quản lý được tăng cường, công ty nhiều lần bị mời làm việc do các vấn đề như dịch vụ không tuân thủ quy định và thiếu bảo đảm quyền lợi cho tài xế bưu tá; chi phí tuân thủ quy định và rủi ro về thương hiệu tiếp tục tăng.

Dưới những cơn đau chuyển đổi của ngành, doanh nghiệp đầu ngành cần tìm lối đi khi cân bằng sản lượng và chất lượng

Tổng hợp lại, hiệu suất báo cáo tài chính năm 2025 của ZTO Express là một hình ảnh chân thực của ngành chuyển phát nhanh Trung Quốc đang chuyển từ “dùng giá để giành lượng” sang “kết hợp lượng và chất”. Năm 2025, lượng nghiệp vụ chuyển phát cả nước đạt 48.29Bỷ kiện, tăng 13,6%. Ngành đã chính thức nói lời tạm biệt với cuộc chiến giá cả ác liệt, bước vào kỷ nguyên cạnh tranh về giá trị; và “tăng lượng nhưng giảm lợi” của ZTO chính là cơn đau tất yếu trong giai đoạn chuyển đổi của ngành.

Đối với ZTO Express, mâu thuẫn trọng tâm hiện nay là làm thế nào để cân bằng tăng trưởng quy mô với cải thiện lợi nhuận. Xét trong ngắn hạn, việc tỷ suất lợi nhuận gộp giảm, chi phí tăng cao và áp lực lên đầu cuối vẫn là những vấn đề cần được giải quyết gấp. Xét trong dài hạn, tối ưu cơ cấu ở mảng hàng lẻ và khách hàng trực tiếp, tiếp tục đi sâu vào việc tiết giảm chi phí và nâng cao hiệu quả, đồng thời xây dựng lành mạnh mạng lưới đầu cuối, sẽ là chìa khóa để củng cố vị thế đầu ngành và vượt qua chu kỳ ngành.

Các nhà phân tích trong ngành cho rằng, tăng trưởng tốc độ lượng kiện của ngành chuyển phát nhanh năm 2026 dự kiến sẽ giảm về khoảng 8%, không gian tăng thêm bị thu hẹp, và cạnh tranh sẽ tập trung hơn vào chất lượng dịch vụ và hiệu suất vận hành. Nếu ZTO có thể tiếp tục đẩy sâu chuyển đổi số và thông minh, tối ưu hóa hơn nữa cấu trúc chi phí, vận hành trơn tru mô hình lợi nhuận của mảng khách hàng trực tiếp, đồng thời tăng cường xây dựng mạng lưới đầu cuối, cân bằng mối quan hệ giữa quy mô và lợi nhuận, thì có khả năng tiếp tục dẫn đầu trong quá trình phát triển chất lượng cao của ngành. Ngược lại, nếu không thể giảm hiệu quả áp lực chi phí và hóa giải rủi ro đầu cuối, vị thế đầu ngành của công ty có thể phải đối mặt với thách thức lớn hơn.

Trong tương lai, khi chính sách “chống chạy đua giảm giá nội bộ” của ngành tiếp tục được đẩy sâu, kinh doanh tuân thủ quy định và nâng giá trị sẽ trở thành trục chính cốt lõi của sự phát triển ngành; mọi bước bố trí của ZTO Express sẽ cung cấp những tham khảo quan trọng cho sự phát triển chất lượng cao của các doanh nghiệp chuyển phát theo mô hình nhượng quyền.