Mỹ “cổ phiếu, trái phiếu, ngoại hối” đồng loạt giảm! Quỹ hưu trí Đan Mạch “xả sạch Mỹ”, vàng tăng vọt

Viết bài: Ma Mon Niu, Deep Tide TechFlow

Một hòn đảo băng giá trong vòng Bắc Cực đang làm rung chuyển nền tảng của thị trường tài chính toàn cầu.

Ngày 20 tháng 1, thị trường Mỹ diễn ra cảnh tượng thảm khốc “ba trong một”: cổ phiếu, trái phiếu và ngoại tệ đều giảm mạnh, chỉ số Dow Jones giảm 1.76%, S&P 500 giảm 2.06% và ghi nhận mức giảm trong ngày lớn nhất kể từ tháng 10 năm ngoái, Nasdaq giảm 2.39%, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng vọt lên 4.3%, chỉ số USD mất mốc 99 điểm.

Thị trường chứng khoán châu Âu cũng sụp đổ đồng bộ, các chỉ số của Anh, Pháp, Đức, Ý đều giảm trên 1%, ngay cả Bitcoin cũng tụt xuống dưới 90.000 USD.

Trong khi đó, tài sản trú ẩn an toàn vàng đã vượt qua mức 4.800 USD, lập đỉnh mới trong lịch sử.

Các sự kiện “thiên nga đen” liên tiếp xảy ra, nguyên nhân gây chấn động nghe có vẻ phi lý, như tham vọng lãnh thổ của Trump đối với Greenland, và cuộc đối đầu giữa Mỹ và châu Âu.

Quỹ lương hưu Đan Mạch “bán sạch Mỹ”

Greenland, diện tích 2,16 triệu km², dân số chỉ 56.000 người, là thuộc địa tự trị của Đan Mạch, vốn dĩ không liên quan gì đến Wall Street.

Nhưng Trump công khai tuyên bố “Greenland rất quan trọng đối với an ninh quốc gia Mỹ”, và nhiều lần ngầm ý “Mỹ phải sở hữu Greenland”. Khi Đan Mạch và các quốc gia châu Âu khác từ chối rõ ràng, Trump đã chơi bài quen thuộc của mình: áp thuế nhập khẩu đối với tất cả các quốc gia châu Âu phản đối Mỹ sở hữu Greenland.

Phản ứng của EU nhanh chóng và cứng rắn: xem xét áp thuế trả đũa đối với hàng hóa Mỹ trị giá 93 tỷ euro, hạn chế các doanh nghiệp Mỹ tiếp cận thị trường EU.

Thông tin mới nhất là, châu Âu trực tiếp nhắm vào “ngòi nổ” của quyền bá chủ của đồng USD: trái phiếu chính phủ Mỹ.

Quỹ lương hưu Đan Mạch AkademikerPension(, quản lý 25 tỷ USD tài sản, phục vụ giáo viên và học giả), đã tuyên bố sẽ bán toàn bộ trái phiếu Mỹ đang nắm giữ trước cuối tháng 1, khoảng 100 triệu USD.

Giám đốc đầu tư chính Anders Schelde lý giải đơn giản: “Tình hình tín dụng của Mỹ nhìn chung không tốt, về lâu dài, tài chính của chính phủ Mỹ là không bền vững.”

Ông đặc biệt nhấn mạnh, yếu tố then chốt thúc đẩy quyết định này chính là lời đe dọa của Trump đối với Greenland. Thêm vào đó, lo ngại về kỷ luật tài chính và đồng USD yếu cũng khiến quỹ này quyết định giảm thiểu rủi ro đối với các tài sản Mỹ.

Đây không phải là trường hợp cá biệt. Hai quỹ lương hưu Đan Mạch khác, PFA quản lý khoảng 120 tỷ USD và Quỹ lương hưu giáo viên Laerernes Pension, cũng đã giảm mạnh cổ phần trái phiếu Mỹ trong tháng này.

Đừng coi thường những con số này. Tổng quy mô của quỹ lương hưu Đan Mạch dù không lớn bằng các “đại gia” Mỹ, nhưng chúng thể hiện sự hoài nghi triệt để của vốn dài hạn châu Âu đối với uy tín của Mỹ.

Phản ứng của thị trường diễn ra nhanh chóng và dữ dội: đồng euro tăng vọt lên 1.1768 USD, đồng Krona Thụy Điển và Krona Đan Mạch đều tăng 1% so với USD, trái phiếu chính phủ Mỹ bị bán tháo mạnh, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm vượt qua 4.9%, kỳ hạn 10 năm chạm mức 4.3%, đều lập đỉnh mới kể từ tháng 9 năm ngoái.

Vàng lập đỉnh mới

Trong cơn bão tài chính này, chỉ có một loại tài sản hưởng lợi: vàng, bạc và các kim loại quý khác.

Vàng giao ngay trong phiên vượt qua mức 4.800 USD/ounce, lập đỉnh cao nhất trong lịch sử nhân loại. Bạc cũng vượt qua 94 USD, mức tăng trong năm đã hơn 30%. Vốn toàn cầu đang gửi tín hiệu không tin tưởng vào uy tín của USD qua vàng thật và bạc thật.

Ngược lại, Bitcoin lao dốc xuống dưới 89.000 USD, mất gần 3% trong ngày. Các đồng tiền chính như ETH, Solana còn giảm mạnh hơn, trung bình trên 5-8%.

Trước cuộc khủng hoảng địa chính trị thực sự, các nhà đầu tư tổ chức đã chọn “hàng hóa cứng” đã được kiểm chứng qua hàng nghìn năm, trong đó có vàng và bạc, trong khi câu chuyện “vàng số” của tiền mã hóa tạm thời thất bại trong thử thách rủi ro hệ thống.

Xem ai đang mua vàng:

Ngân hàng Trung ương Ba Lan vừa phê duyệt kế hoạch mua 150 tấn vàng, nâng tổng dự trữ từ 550 tấn lên 700 tấn, chính thức lọt vào top 10 dự trữ vàng toàn cầu.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Adam Glapinski thẳng thắn: “Chúng tôi cần nhiều tài sản cứng hơn để chống lại sự bất định.”

Nhà sáng lập Quỹ Bridgewater, ông Dalio, đã cảnh báo gay gắt hơn: chính sách của Trump đang gây ra một “chiến tranh vốn”, các quốc gia và nhà đầu tư đều đang giảm đầu tư vào tài sản Mỹ. Ông khuyên nên dùng vàng như một công cụ phòng hộ quan trọng, vì hệ thống tiền tệ hiện tại đang sụp đổ, lý luận về nắm giữ tiền pháp định và nợ đã thay đổi căn bản.

Câu này đáng để nghiền ngẫm. Dalio không phải là người bi quan tận cùng, ông quản lý quỹ phòng hộ vĩ mô toàn cầu trị giá hàng nghìn tỷ USD, mỗi lời ông nói đều phản ánh nỗi lo thực sự của giới tư bản lớn.

Goldman Sachs cũng hiếm hoi thừa nhận, mối đe dọa áp thuế của Trump đối với châu Âu “có tính phá hoại”, sẽ tiếp tục gây áp lực lên USD trong tuần này.

Chuyên gia chiến lược ngoại hối chính Kamakshya Trivedi nói thẳng: “Chúng ta đã liên tiếp hai cuối tuần gặp phải các chính sách gây hại của Mỹ, điều này khiến vòng hào quang xung quanh tài sản Mỹ bị nghi ngờ.”

“Vòng hào quang bị nghi ngờ” nghĩa là gì? Nói rõ ra, uy tín của USD như đồng dự trữ toàn cầu đang tan rã.

Trong 70 năm qua, quyền bá chủ của USD dựa trên ba trụ cột chính: sức mạnh quân sự, vai trò của người bảo vệ hệ thống thương mại tự do, và tính dự đoán của các quy tắc.

Tham vọng Greenland và chiến tranh thuế của Trump đang tự tay phá bỏ hai trụ cột còn lại.

Khi Mỹ bắt đầu đe dọa đồng minh, phá vỡ các quy tắc, và biến địa chính trị thành vũ khí, các quốc gia khác còn lý do gì để giữ của cải trong tài sản USD?